ABD merkezli yayın organı Axios’un aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında geçen hafta gerçekleşen bir telefon görüşmesinde dikkat çeken bir talep gündeme geldi. Trump’ın, Netanyahu’dan İsrail ordusunun Suriye ve Lübnan topraklarındaki askeri varlığını sonlandırmasını ve güçlerini geri çekmesini istediği belirtildi.
Görüşmeye ilişkin bilgi veren Amerikalı ve İsrailli yetkililer, Trump’ın söz konusu askeri varlığın bölgede gerilimi tırmandırdığını ve tırmanış riski yarattığını ifade ettiğini aktardı. Trump’ın, “Orada olmanızı istemiyorlar, güçlerinizi yeniden konuşlandırmalısınız” şeklinde net bir ifade kullandığı kaydedildi.
“Güvenlik bölgeleri” gerekçesi
İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada ise Netanyahu’nun bu talebe karşılık olarak İsrail sınırları boyunca “güvenlik bölgeleri oluşturulması” gerekliliğini vurguladığı ifade edildi. İsrail hükümeti, Suriye ve Lübnan’daki askeri varlığın, 7 Ekim 2023 saldırılarının bir benzerinin yaşanmaması adına kritik bir güvenlik önlemi olduğunu savunuyor. Ancak raporlar, İsrail hükümeti içerisinde bazı isimlerin bu bölgelerde uzun süreli kontrolün yanı sıra, yeni yerleşim yerleri inşa etme fikrine de sıcak baktığını gösteriyor.
Siyasi baskı ve seçim süreci
İsrail’de kritik bir seçim sürecine girilirken, Netanyahu üzerindeki baskı artıyor. Siyasi geleceği için seçimlerin hayati önem taşıdığı bir dönemde, Netanyahu’nun askeri varlığı azaltmaya yönelik radikal adımlar atması beklenmiyor. İsrailli yetkililer, kontrol altındaki bölgelerden çekilmenin şu aşamada hükümet stratejisiyle örtüşmediğini belirtiyor.
Suriye ve Lübnan dosyalarında son durum
Trump yönetimi, aylardır İsrail ile Suriye arasında yeni bir güvenlik anlaşması sağlamak için çaba sarf ediyor. Ancak mevcut tablo, Netanyahu’nun bu süreçte gerekli tavizleri vermeye hazır olmadığını ortaya koyuyor.
-
Suriye: Aralık 2024’te Esad rejiminin çöküşünün ardından İsrail’in kontrolü altına geçen bölgelerdeki varlığı, Washington’un geri çekilme taleplerinin merkezinde yer alıyor.
-
Lübnan: İsrail ve Lübnan arasında imzalanan çerçeve anlaşması uyarınca, İsrail güçlerinin güneydeki iki pilot bölgeden çekilmesi planlanıyordu. Ancak İsrail ordusunun, Hizbullah’ın askeri altyapısının tamamen temizlendiğini doğrulamak için bölgede kalmak istemesi süreci tıkamış durumda. Lübnan tarafı ise bu denetimin ABD ordusu tarafından yapılmasını talep ediyor.
Beyaz Saray, Axios’un raporu hakkında resmi bir açıklamada bulunmayarak haberdeki iddiaları yalanlamadı. Bir yetkili, Trump ve Netanyahu arasındaki ilişkinin güçlü olduğunu ve ABD’nin İsrail’in güvenliği konusundaki tavrının sürdüğünü vurguladı.
