İsrail yönetimi, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan “Givat Ze’ev” yerleşimini resmi olarak şehir statüsüne yükseltti. İsrail ordusu Merkez Komutanı Avi Bluth tarafından imzalanan karar, bölgedeki yerleşimci ağını genişletme ve kalıcı hale getirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Kudüs’ün kuzeybatısında, Filistinlilere ait topraklar üzerine kurulu olan Givat Ze’ev’in “yerel konsey” statüsünden “şehir” statüsüne geçirilmesi, bölgenin idari yetkilerini ve hükümetten alacağı ödenekleri önemli ölçüde artıracak. Bu adımın, yeni inşaat projelerini hızlandırarak daha fazla İsrailli yerleşimciyi bölgeye çekmesi bekleniyor.
“Filistin devletine karşı koruma kalkanı”
Karara ilişkin açıklamalarda bulunan İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, adımın açıkça yerleşimi güçlendirme amacı taşıdığını ifade etti. Smotrich, skandal bir ifadeyle bu kararın “Filistin devletinin kurulmasına karşı bir koruma kalkanını güçlendirdiğini” savundu. İsrail basını ise kararın İçişleri ve Savunma bakanlıkları arasındaki koordineli bir sürecin sonucu olduğunu belirtti.
Givat Ze’ev Belediye Başkanı Yossi Asraf, 35 binden fazla yerleşimcinin yaşadığı bölge için alınan bu kararı “tarihi bir an” olarak nitelendirerek, hizmetlerin gelişimi için önemli bir adım olduğunu iddia etti.
Filistin topraklarında hukuki statü tartışması
Uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) kararları uyarınca, işgal altındaki topraklarda inşa edilen tüm yerleşim birimleri “yasadışı” kabul ediliyor. Filistinli yetkililer ve gözlemciler ise bu tür statü değişikliklerinin;
-
Sahada fiili durum yaratma: İsrail’in işgal altındaki topraklardaki varlığını meşrulaştırma çabası.
-
İki devletli çözümün yıkımı: Yeni konut projeleri ve idari genişlemelerin, bağımsız bir Filistin devletinin toprak bütünlüğünü fiziksel olarak imkansız kılması.
-
Toprak gaspının hızlanması: Yerleşim birimlerinin şehirleşerek çevrelerindeki Filistin arazilerini yutması endişesini taşıyor.
Bölgedeki yerleşimci sayısı artıyor
İsrailli sivil toplum kuruluşu “Peace Now” (Şimdi Barış) verilerine göre, Batı Şeria’da yaklaşık yarım milyon, Doğu Kudüs’te ise 250 bin civarında İsrailli yerleşimci bulunuyor. İsrail hükümetinin son dönemde yürüttüğü bu “yasallaştırma ve genişletme” politikaları, bölgedeki gerilimi tırmandıran temel etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Filistin tarafında henüz resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, sivil toplum örgütleri ve gözlemciler bu adımın uluslararası arenada yeni bir diplomatik tartışma başlatacağı görüşünde.
