Gazze’deki Filistin Sağlık Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) iş birliğiyle “Anne Ölümlerini Dijital Takip ve Müdahale Sistemi”ni (MDRS) resmi olarak hayata geçirdiğini duyurdu. Bu adım, dijital sağlık hizmetlerini güçlendirmeyi, veri doğruluğunu artırmayı ve acil tıbbi müdahale sürecini hızlandırmayı amaçlıyor.
Savaşın gölgesinde kadın sağlığı ve şok edici veriler
Sağlık Bakanlığı Vekili Dr. Mahir Şamiye, lansman töreninde yaptığı konuşmada, Gazze’deki hamile kadınların süregelen savaş nedeniyle benzeri görülmemiş insani ve tıbbi zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Şamiye, savaşın kadınlar ve üreme sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dair şu çarpıcı verileri paylaştı:
- Anne ölümleri: Saldırılarda hayatını kaybeden 12 binden fazla kadından 7.706’sının anne olduğu açıklandı.
- Yetersiz beslenme ve anemi: Gazze genelinde 16.492’den fazla kadın akut yetersiz beslenme teşhisi aldı. Ayrıca hamile kadınların %57’si şiddetli anemi (kansızlık) sorunu yaşıyor.
- Sağlık yükü: Bakanlık, mevcut zorlu şartlar altında, bu yıl yaklaşık 50 bini hamile olmak üzere doğurganlık çağındaki 538.542 kadına sağlık hizmeti ulaştırmaya çalışıyor.
Anne ölüm oranlarında kritik artış
Dr. Şamiye, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) verilerine dayanarak, anne ölüm oranlarının korkutucu bir hızla arttığını ifade etti. 2022 yılında her 100 bin canlı doğumda 17,4 olan anne ölüm oranı, 2024 yılında 42’ye yükseldi. Dijital sisteme (MDRS) geçişin, vakaların tespiti ile tedavi arasındaki süreyi kısaltmak, klinik komplikasyonların nedenlerini anlamak ve önlenebilir ölümlerin önüne geçmek için stratejik bir zorunluluk olduğu vurgulandı.
Tıbbi abluka ve değişen sağlık haritası
Hastaneler Genel Müdürü Dr. Muhammed Zagut ise temel tıbbi cihazların, ilaçların ve cerrahi malzemelerin Gazze Şeridi’ne girişine yönelik kısıtlamaların devam ettiğini belirtti. Zagut, bu durumun sağlık hizmeti sunumunu savaşın ilk aşamalarına kıyasla çok daha zor hale getirdiğini söyledi.
Savaşla birlikte doğum hizmetlerinin verildiği merkezlerde de büyük bir değişim yaşandı. Savaş öncesinde özel hastaneler ve sahra hastanelerindeki doğum oranı %15 civarındayken, kamu hastanelerinin hizmet dışı kalması veya bombalanması nedeniyle son aylarda bu oran %50’ye yükseldi.
Ekim 2023’ten bu yana devam eden süreçte Gazze’de 246 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti veya yaralandı, 11 binden fazla kişi ise kayıp olarak kayıtlara geçti. Sağlık altyapısının çökmesi, bölgedeki insani krizi her geçen gün daha da derinleştiriyor.
