Küresel enerji ve ticaretin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanmasıyla birlikte son iki ayın en düşük gemi trafiğine sahne oluyor. Açık kaynaklı veriler, Salı günü sabah saatlerinden öğlene kadar boğazdan geçiş yapabilen gemi sayısının sadece 4 ile sınırlı kaldığını gösteriyor.
17 Haziran’da ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat muhtırasının ardından bölgede nispeten stabil seyreden trafik, son günlerdeki askeri hareketlilikle ciddi sekteye uğradı. Gemi takip platformlarından elde edilen veriler; geçiş yapan 4 geminin de destinasyon ve mülkiyet bilgilerini gizleyerek “seçici” bir rotada ilerlediğini ortaya koyuyor.
Trump’ın “koruyucu” çıkışı ve Tahran’ın yanıtı
Bölgedeki tansiyon, liderlerin açıklamalarıyla daha da yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, ABD’yi “Hürmüz Boğazı’nın koruyucusu” ilan ederek, İran gemilerine yönelik ablukayı yeniden başlatacağını ve boğazdan geçiş yapan diğer tüm gemilerden vergi alınacağını duyurdu.
Bu çıkışa İran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump’ın “Geçiş güvenliğini sağlayanların tazmin edilmesi gerektiği” yönündeki önerisini destekleyerek şu ifadeleri kullandı: “ABD Başkanı tamamen haklı. Ticari gemilerin güvenli geçişini garanti eden herkes tazmin edilmelidir. İran, tarih boyunca boğazın bekçisi olmuştur ve öyle kalmaya devam edecektir.”
“Hürmüz’ün sahibi kim?”
İran’ın boğazı kapatma kararı ve ardından gelen ABD saldırıları, lojistik şirketlerini büyük bir belirsizliğe sürükledi. Bölgede yaşanan karşılıklı askeri hamleler;
-
ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları,
-
İran Devrim Muhafızları’nın Bahreyn ve BAE sularındaki misilleme eylemleri,
-
Navigasyon kurallarındaki belirsizlik,
ticaret gemilerinin rotalarını değiştirmesine veya boğaz girişinde beklemeye geçmesine neden oluyor. Hem Washington hem de Tahran, boğazın kontrolü ve güvenliği konusunda birbirlerini “yasa dışı müdahalecilikle” suçlamaya devam ederken, küresel enerji tedarik zinciri üzerindeki risk her geçen gün artıyor.
