Sudan Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, Hızlı Destek Güçleri’nin (RSF) kontrolü altındaki bölgelerde sivil halka karşı sistematik suçlar işlediğini belgeleyen sarsıcı bir rapor yayınladı. Rapora göre, Kuzey Darfur’un başkenti El Faşir’de yaklaşık 6 bin sivil, RSF tarafından kurulan cezaevlerinde tutuluyor.
Komisyon tarafından düzenlenen özel bir atölyede sunulan veriler, Sudan’daki iç savaşın geldiği boyutu gözler önüne seriyor. Komite Başkanı Kemalettin el-Dendaravi, “Dünyanın en büyük insani felaketiyle” karşı karşıya olduklarını belirterek, şu acı bilançoyu paylaştı:
-
Yerinden edilme: 14 milyon insan evlerini terk etmek zorunda kaldı.
-
Açlık krizi: 25 milyon Sudanlı şiddetli gıda kıtlığı çekiyor.
“Sistematik yıkım ve ihlal”
Rapor, RSF güçlerinin sadece kişisel özgürlükleri değil, ülkenin altyapısını ve toplumsal dokusunu da hedef aldığını ortaya koyuyor. Raporda öne çıkan bazı çarpıcı ihlaller şunlar:
-
Sağlık sistemi çöktü: Ülkedeki sağlık kurumlarının %80’i tamamen yıkıldı veya kullanılamaz hale geldi.
-
Ekonomik yağma: Merkez Bankası ve 20 ticari banka yağmalandı.
-
Ulaşım ve lojistik: 8 havalimanı tahrip edildi, 50 uçak saldırılar sonucu hasar gördü.
-
Kutsal mekânlar: Cami ve kiliselere yönelik saldırılarla toplumsal barış hedeflendi.
-
Uluslararası hukuk ihlalleri: Diplomatik misyonlar ve BM tesisleri hedef alındı.
El Faşir sonrası derinleşen kriz
26 Ekim 2025’te RSF’nin El Faşir’i ele geçirmesi, bölgede sivillere yönelik katliam iddialarını ve zorunlu göçü hızlandırdı. RSF lideri Muhammed Hamdan Dagalo (Hemedti), geçtiğimiz ekim ayında güçlerinin “aşırılıklara” karıştığını kabul etmek zorunda kalsa da, bu durum bağımsız gözlemciler tarafından göstermelik soruşturmalar olarak değerlendiriliyor.
19 bin kişi belirsiz koşullarda tutuluyor
Sadece El Faşir ile sınırlı kalmayan insan hakları örgütleri, toplamda 19 binden fazla kişinin Güney Darfur’daki “Daqris” ve “Kuber” hapishaneleri ile bölgedeki diğer gizli merkezlerde tutulduğunu rapor ediyor. RSF, konuyla ilgili gelen yoğun eleştirilere ve belgelere karşı sessizliğini koruyor.
Sudan’ın 18 eyaletinden 5’ini (tüm Darfur bölgesi) elinde tutan RSF ile Sudan Ordusu arasındaki çatışmalar, Nisan 2023’ten bu yana ülkeyi kaosa sürükledi. 50 milyonluk nüfusun büyük çoğunluğu, ordunun kontrolündeki bölgelere sığınmaya çalışırken, bölgedeki insani yardım koridorlarının açılması ise hayati önem taşıyor.
