Bosna Savaşı sırasında on binlerce masum insanın ölümünden sorumlu tutulan ve modern Avrupa tarihinin en kanlı soykırımına imza atan “Bosna Kasabı” lakaplı eski Sırp general Ratko Mladic, müebbet hapis cezasını çektiği Lahey’deki Birleşmiş Milletler (BM) cezaevi hastanesinde hayatını kaybetti.
Temmuz 1995’te BM’nin “güvenli bölge” ilan ettiği Srebrenitsa’da kameralar karşısında Müslüman çocuklara şeker dağıtıp hemen ardından 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğu katleden Mladic, 80 yılı aşkın ömrünün son yıllarını uluslararası mahkemelerce tescillenen bir savaş suçlusu olarak tamamladı.
Srebrenitsa soykırımı ve Saraybosna kuşatması
Slobodan Milosevic ve Radovan Karadzic ile birlikte “Büyük Sırbistan” hayali doğrultusunda etnik temizlik stratejisini yürüten Mladic, 1992-1995 yılları arasında süren Bosna Savaşı’nda Sırp güçlerinin başkomutanlığını üstlendi.
Mladic’in emriyle gerçekleştirilen kanlı eylemler arasında şunlar yer aldı:
Saraybosna’nın yıllarca ağır topçu ateşi ve keskin nişancılarla abluka altında tutulması,
Toplama kamplarında sivillere yönelik sistematik işkence, tecavüz ve aç bırakma yöntemlerinin uygulanması,
Srebrenitsa’da silahsızlandırılan 8 bini aşkın Boşnak sivilin kurşuna dizilerek cesetlerinin iş makineleriyle toplu mezarlara gömülmesi.
Srebrenitsa’yı ele geçirdiğinde kameralara “Bu şehri Sırp halkına hediye ediyoruz” diyen Mladic, Osmanlı ve İslam mirasını bölgeden tamamen silme yeminiyle hareket ettiğini açıkça dile getirmişti.
16 yıllık firar ve Lahey’de müebbet hapis
Savaşın ardından görevden alınan ve hakkında uluslararası yakalama kararı çıkarılan Mladic, tam 16 yıl boyunca firari olarak yaşadı. Sırbistan’ın Avrupa Birliği müzakerelerinde temel şart olarak öne sürülen yakalama süreci, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan istihbaratının Voyvodina bölgesindeki bir köy evine düzenlediği operasyonla son buldu.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) önüne çıkarılan Mladic, yargılama boyunca işlediği suçları reddederek mahkeme heyetini hedef aldı. 2017 yılında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş kanunlarını ihlal etmekten suçlu bulunan Mladic’in müebbet hapis cezası, 2021’deki temyiz sürecinde kesinleşti.
Kızı babasının tabancasıyla intihar etmişti
Savaş suçlusunun geçmişindeki dikkat çeken ayrıntılardan biri de tıp öğrencisi olan kızı Ana Mladic’in dramı oldu. Babasının Bosna’da işlediği suçların ve katliamların boyutunu öğrenen genç kadın, 1994 yılının şubat ayında babasının en sevdiği tabancayı alarak yaşamına son vermişti.
Uluslararası toplumun “kötülüğün somut hali” olarak tanımladığı Mladic’in ölümüyle, Balkanlar’da 20’nci yüzyılın en karanlık dönemini başlatan askeri figürlerin dönemi resmen kapandı.
