Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), virüsün Uganda’ya sıçraması üzerine alarm seviyesini yükseltti. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Salgının boyutu ve yayılma hızı karşısında derin endişe duyuyorum” ifadelerini kullanarak, durumun ciddiyeti nedeniyle olağanüstü bir acil durum ilan edildiğini duyurdu. İturi bölgesinde yoğunlaşan salgın; madencilik faaliyetleri, nüfus hareketliliği ve silahlı çatışmalar nedeniyle kontrol altına alınmakta güçlük çekilen bir coğrafyada ilerliyor.
Nadir görülen ve aşısı olmayan bir tür
Ebola’nın bu salgında “Bundibugyo” adı verilen, daha yaygın olan “Zaire” türüne kıyasla daha az bilinen ve halihazırda onaylanmış bir aşısı veya tedavisi bulunmayan bir varyantı etkili oluyor. Uzmanlar, bu durumun tedavi süreçlerini zorlaştırdığını belirtiyor. DSÖ, diğer türler için geliştirilen aşıların deneysel olarak kullanılıp kullanılamayacağını bilimsel bir komisyonla değerlendiriyor.
Teşhis yetersizliği ve sağlık sistemi üzerindeki baskı
Salgınla mücadeledeki en büyük engellerden biri, teşhis kapasitesinin sınırlı olması olarak öne çıkıyor. İlk dönemlerde bazı testlerin Zaire türüne göre tasarlanmış olması, virüsün tespitinde haftalar süren gecikmelere neden oldu. Bölgedeki hastaneler; izolasyon merkezleri, yeterli kişisel koruyucu ekipman (KKE) ve personel eksikliğiyle boğuşuyor.
- Sınır güvenliği: Uganda sınırındaki geçişlerin kapatılması, halkın resmi olmayan yolları kullanmasına ve vaka takibinin imkansızlaşmasına yol açıyor.
- Güvenli gömme: Cenazelerin yeterli koruyucu ekipman olmadan defnedilmesi, hastalığın toplum içinde yayılma riskini artırıyor.
- Bulaş riski: Virüs; kan, kusmuk, ishal ve tükürük gibi vücut sıvıları yoluyla, hasta bakımı veya güvensiz defin süreçlerinde doğrudan temasla geçiyor.
DSÖ uzmanları ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yerel makamlarla koordineli olarak teknik destek operasyonlarını hızlandırıyor. Uzmanlara göre salgının kontrolü; vakaların hızlı tespiti, sıkı izolasyon, toplumsal farkındalık ve sağlık çalışanlarının korunması gibi klasik halk sağlığı yöntemlerine bağlı durumda.
