Kuzey yarımküreden sıcak güneye uzanan göç rotası, milyonlarca göçmen kuş için ölümcül bir tuzağa dönüşüyor. Gökyüzünde süzülen ötücü kuşlar, Mısır genelinde kurulan acımasız tuzaklarla yakalanarak lüks sofraların menüsüne meze yapılıyor. Yüzlercesi tek bir plastik tabakta toplanarak fahiş fiyatlarla gurme meraklılarına satılan kuşlar arasında, avlanması yasaklanan ve nesli tükenme tehlikesi altındaki türler de yer alıyor.
BirdLife International ile Mısır Doğayı Koruma Derneği tarafından yayımlanan ortak raporda yer alan veriler, tablonun vahametini gözler önüne seriyor. Ülkede her yıl 5,5 milyondan fazla göçmen kuş yasa dışı yollarla avlanıyor. Bu korkunç bilanço, Mısır’ı Akdeniz havzasında kaçak kuş avcılığında ikinci sıraya yerleştiriyor. Nasır Gölü’nde kışlayan kuş popülasyonu ise son yirmi yılda yüzde 60 oranında eridi.
Yapışkan çubuklar ve sesli tuzaklar kullanılıyor
Kaçak avcılar, kuşları canlı veya yaralı olarak ele geçirmek için çeşitli yöntemlere başvuruyor:
- Yapışkan çubuklar (Lezik): Ağaç dallarına sürülen geleneksel yapışkan maddeler, konan kuşların kanat ve bacaklarını sabitleyerek onları çaresizce güneşte can çekişmeye mahkûm ediyor.
- Kıyı ve iç ağlar: Akdeniz kıyı şeridi, Kuzey Sina, Burullus Gölü ve vahalarda yüzlerce kilometrelik ağ hatları kuruluyor.
- Elektronik ses cihazları: Kuş sesleri taklit edilerek göçmen kuşlar yapay göletlere ve ağlara çekiliyor; bu yöntem yakalanan kuş sayısını 5 katına kadar çıkarıyor.
Pazarda sahte isim oyunu: Ölü kuşlar bile satılıyor
Mısır Doğayı Koruma Derneği İcra Direktörü Halid en-Nubi, tüketicilerin sofralarına gelen kuşların türünden ve avlanma koşullarından habersiz olduğunu belirtiyor. Ağlara takılarak önceden telef olan kuşların bile kesilmiş gibi piyasaya sürüldüğünü aktaran Nubi, avlanması dini ve yasal olarak yasaklanan hüthüt gibi kuşların “sarıasma”, örümcek kuşlarının ise “daknaş” gibi yerel kod isimlerle kamufle edilerek pazarlandığını kaydediyor.
Nesli küresel ölçekte tehlike altındaki üveyik kuşunun çifti 1600 Mısır lirasına kadar alıcı bulurken; göç yolunda yağ depoladığı için hedef haline gelen “şahim” gibi küçük ötücü kuşlar, tabağı 600 liradan 100’lük porsiyonlar halinde restoranlara ve Arap ülkelerine ihraç ediliyor.
Ekosistem çöküyor: İlk özel mücadele timi kuruldu
Av ağları sadece göçmen kuşları değil; tilki, kertenkele ve yılan gibi yırtıcı yaban hayatı türlerini de kapana kıstırarak ekolojik dengeyi altüst ediyor. Avcılar bunu “zararsız bir hobi ve stres atma yöntemi” olarak savunsa da tohum dağılımı ve doğal haşere mücadelesi sekteye uğruyor.
Yaşanan çevre felaketine karşı Mısır Doğayı Koruma Derneği, akademisyenler, koruma alanı müdürleri ve milletvekillerinden oluşan ülkenin ilk “Kaçak Kuş Avıyla Mücadele Timi”ni resmen kurduğunu açıkladı. Girişim, yasa dışı avcılık ağlarını çökertmeyi ve göç koridorlarını uluslararası standartlarda koruma altına almayı hedefliyor.
