İşgal altındaki Batı Şeria’da zeytin hasadı mevsimi yerleşimci şiddetinin gölgesinde geçerken, aşırı sağcı İsrailli Haham Dov Lior tartışma yaratan bir dini hüküm yayımladı. Lior, yasa dışı Yahudi yerleşimcilerin Filistinli çiftçilere ait zeytinliklerden ürün toplamasını ve hasadı gasbetmesini dini açıdan meşru kıldı.
Hırsızlığı “dini erdem” olarak niteledi
İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in liderliğindeki Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) partisinin ruhani lideri olarak kabul edilen 93 yaşındaki Dov Lior, yayımladığı fetvada akılalmaz argümanlara yer verdi. Filistinlilerin İsrail ordusunun getirdiği engeller nedeniyle tarlalarına girememesini gerekçe gösteren Lior, çiftçilerin geçmiş yıllarda topladıkları ürünlerle zaten yeterince “tazmin edildiğini” iddia etti.
Lior, Filistinlilere ait zeytinlerin toplanmasını Tevrat kaynaklı bir emir olarak tanımlayarak, bu eylemin Yahudi yerleşimciler için “ek bir erdem” teşkil ettiğini öne sürdü. Açıklamasında Filistin topraklarının tarih boyunca Yahudilere ait olduğunu iddia eden radikal haham, şu ifadeleri kullandı:
“Araplar bu toprakları hiçbir zaman Yahudi halkından satın almadı. Bu nedenle onların elindeki topraklar çalıntıdır. Yerleşim yerlerinden uzaktaki topraklar da dahil olmak üzere zeytinleri toplamak, mülkiyetimizi göstermenin ve toprağı fethetme dini emrini yerine getirmenin bir yoludur.”
Tepkiler ve İsrail içi çatlak: “Bu bir küfür ve günahtır”
Dov Lior’un hırsızlığı meşrulaştıran fetvası, İsrail içindeki bazı dini çevrelerin ve siyasetçilerin de tepkisini çekti. Gush Etzion yerleşim birimindeki hahamlar konseyi, yayımladığı mektupla Filistinlilere ait ürünlerin izinsiz toplanmasının “hırsızlık, küfür ve ahlaki bir çöküş” olduğunu belirtti.
Yaklaşık 800 Ortodoks hahamı temsil eden Tzohar örgütü ise mülke el koyma yetkisinin yalnızca devlete ait olduğunu hatırlatarak, devletin mülkiyeti tanıdığı sürece zeytinlerin Filistinli sahiplerine ait olduğunu açıkladı.
İsrail muhalefetinden Demokratlar Partisi Milletvekili Gilad Kariv de Lior’u sert sözlerle eleştirerek, aşırı sağcı çevrenin toplumu ahlaki bir batağa sürüklediğini ifade etti.
Hasat döneminde tırmanan yerleşimci terörü
Skandal fetva, Batı Şeria’da zeytin hasadı yapan Filistinlilere yönelik saldırı dalgasının zirveye çıktığı günlerde geldi. İsrail ordusu ve yerleşimciler tarafından sadece bir günde düzenlenen onlarca saldırıda en az 19 kişi yaralanırken, olayları takip eden The Washington Post foto muhabiri de yerleşimcilerin fiziki saldırısına uğradı.
Siyasi analistler, kasım ayındaki İsrail seçimleri öncesinde Ben-Gvir ve aşırı sağcı müttefiklerinin, “Tepe Gençliği” gibi radikal yerleşimci grupların oylarını konsolide etmek amacıyla bu tür provokatif dini fetvaları bir siyasi araç olarak kullandığına dikkat çekiyor.
