Küresel enerji taşımacılığının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda gerilim son 48 saat içinde yeniden tırmanışa geçti. Bölgede petrol ve kargo gemilerine yönelik mühimmatlı saldırılar ile deniz mayını patlamaları kaydedilirken; ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ablukayı delmeye çalışan bir yük gemisini etkisiz hale getirdiğini duyurdu. İran Devrim Muhafızları ise boğazdaki “yasa dışı koridorları” kullanan tankerleri hedef aldığını belirterek operasyon sahasını tüm bölgeye yayma tehdidinde bulundu.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), boğazdan çıkış yapmakta olan bir petrol tankerinin iskele tarafından kaynağı belirsiz bir mühimmatla vurulduğunu ve çıkan yangına müdahale edildiğini bildirdi.
ABD dökme yük gemisini vurdu: Çin bağlantısı tespit edildi
CENTCOM tarafından yapılan resmi açıklamada, İran’a yönelik deniz ablukasını kırmaya çalışan bir kuru yük gemisinin durdurularak hareket kabiliyetinin engellendiği belirtildi. Açık kaynaklı deniz takip verileri (MarineTraffic), “Ocean Molika” adlı geminin Birleşik Arap Emirlikleri’nin Füceyre Limanı’na 27 deniz mili (yaklaşık 50 km) mesafede vurulduğunu ortaya koydu.
İz analizleri, rotasını hızla boğaza çeviren geminin müdahalenin ardından aniden yön değiştirdiğini ve hız kestiğini gösterdi. Belgeler, kalkış ve varış limanını gizleyen geminin Çin merkezli bir şirket tarafından işletildiğini kaydetti. CENTCOM, abluka süresince İran Devrim Muhafızları’nın gölge filosuna ait 10 tankerin imha edildiğini açıkladı.
Vurulan tankerde 22 Hintli denizci kurtarıldı
Aynı saatlerde İran Devrim Muhafızları, izinsiz rotadan geçmeye çalışan bir süpertankere mayın çarptığını ve konum bildirim sistemlerini kapatan bir LNG tankerinin hedef alındığını duyurdu. Hedef alınan gemilerden biri olan “GEM NO.2” isimli tankerdeki 22 kişilik Hint mürettebat, BAE’nin Resü’l-Hayme kenti açıklarında yürütülen acil operasyonla sağ salim kurtarıldı.
Öte yandan, Devrim Muhafızları’nın vurulduğunu iddia ettiği Vietnam bandıralı “NV Sunshine” adlı sıvılaştırılmış gaz tankerinin işletmecisi ise geminin herhangi bir saldırıya uğramadığını açıkladı.
Takip cihazlarını kapatıp Umman rotasına yöneliyorlar
Güvenlik risklerinin zirve yapması üzerine ticari gemilerin seyir stratejilerini değiştirdiği gözlendi. Son 24 saat içinde boğazdan geçen 10 ticari geminin önemli bir bölümü otomatik tanımlama sistemlerini (AIS) kapatarak Umman kara suları üzerinden geçiş yaptı:
- Hindistan bayraklı üç kargo gemisi (MSV Al Noore Marwah, MSV Al Safah ve MSV Al Hasnain) vericilerini kapatıp Umman hattını kullandı.
- Boğazdan geçen gemilerin üçte birinin İran limanlarıyla doğrudan bağlantılı veya İran şirketlerince işletilen gemiler olduğu tespit edildi.
- Bölgedeki ticari filolar, telsiz anonsları ve taciz uçuşları nedeniyle seyir güvenliği protokollerini en üst düzeye çıkardı.
Savaşın başından bu yana en kanlı hafta
Uluslararası deniz güvenlik raporları, geçtiğimiz haftanın 28 Şubat’ta başlayan İran savaşından bu yana en yoğun saldırıların yaşandığı dönem olduğunu kaydediyor. Deniz güvenlik şirketleri hafta boyunca bölgede en az 12 tanker ve kargo gemisinin vurulduğunu ya da taciz edildiğini raporlarken; Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) teyitli 9 sıcak temas kaydetti.
ABD Deniz Kuvvetleri öncülüğündeki Birleşik Deniz Bilgi Merkezi (JMIC), İran Devrim Muhafızları’nın insansız hava araçlarıyla yakın takip, taciz ve telsiz tehditlerini sürdürerek ana ticaret hatları üzerindeki baskıyı canlı tutmaya çalıştığını bildiriyor.
