İngiltere hükümeti, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te sürdürdüğü yasa dışı yerleşim faaliyetlerine karşı diplomatik kınamaların ötesine geçen yaptırım adımlarını tartışmaya açtı. The Times gazetesinin aktardığı bilgilere göre Londra yönetimi, İsrail’in Doğu Kudüs’ün doğusundaki “E1” bölgesinde yaklaşık 1200 yeni konutluk yerleşim ihalesi açma kararına karşılık, yerleşim birimlerinden gelen ürünlere yönelik kapsamlı bir ticaret yasağı getirmeyi planlıyor.
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, iki devletli çözümün fiilen ortadan kaldırılmasına sessiz kalmayacaklarını belirterek, yasa dışı yerleşim genişlemesine dahil olan kişi ve kuruluşları hedef alan kapsamlı bir yaptırım paketinin önümüzdeki haftalarda parlamentoya sunulacağını duyurdu.
E1 planı ve yerleşimci şiddetinin kent merkezlerine kayması
Londra’nın sert tepkisinin arkasında, E1 projesinin Batı Şeria’yı coğrafi olarak ikiye bölerek Doğu Kudüs ile olan bağlantısını koparma ve bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını imkânsız hale getirme riski yatıyor.
Gerilimi tırmandıran diğer unsurlar şunlar:
-
Şiddetin A ve B bölgelerine yayılması: İsrailli insan hakları örgütü Yesh Dinin yayımladığı rapora göre, yerleşimci şiddeti artık doğrudan İsrail kontrolündeki C Bölgesi ile sınırlı kalmayıp Filistinlilerin yoğun yaşadığı A ve B bölgelerine kaydı. 2026 yılındaki şiddet olaylarının yaklaşık üçte ikisi bu bölgelerde kaydedildi.
-
Stratejik tarım karakolları: Yerleşimci grupların Filistin köylerini ve tarım arazilerini kuşatacak şekilde stratejik noktalarda yeni kaçak çiftlikler ve karakollar kurduğu belgelendi.
“İki devletli çözüm yanılsamasını bitirme” hedefi
İsrail’in E1 bölgesindeki inşaat planı; İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada tarafından ortak bir bildiriyle kınanırken, Tel Aviv yönetimine projeyi derhal durdurma çağrısı yapıldı.
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in daha önce “iki devletli çözüm yanılsamasını tamamen ortadan kaldıracağını” belirttiği proje, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin aşırı sağcı koalisyon ortaklarının desteğini konsolide etme çabasının merkezinde yer alıyor.
Diplomatlardan ortak mektup ve ambargo çağrısı
İngiltere Avam Kamarası Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Emily Thornberry, işgal altındaki topraklarda üretilen ürünlerin İngiltere pazarına girmemesi gerektiğini savundu.
Öte yandan, 100’ü aşkın eski İngiliz ve Fransız diplomat; Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Andy Burnham’a hitaben ortak bir mektup kaleme aldı. Mektupta, 2025 yılında Filistin devletinin tanınmasının ardından somut adımlar atılması gerektiği vurgulanarak şu talepler sıralandı:
-
Yasa dışı yerleşimlerle yapılan tüm ticari, finansal ve yatırım faaliyetlerinin yasaklanması
-
İsrail ile yürütülen askeri işbirliklerinin ve silah satışlarının askıya alınması
-
Gazze’ye insani yardım akışının engelsiz sağlanması için baskı oluşturulması
