Orta Doğu’daki jeopolitik krizler ve bölgesel çatışmaların gölgesinde petrol gelirlerini güvence altına almaya çalışan Irak, küresel piyasalarda nadir görülen yeni bir finansal modeli uygulamaya koydu. Bağdat yönetimi, petrol sahalarında faaliyet gösteren hizmet şirketlerine olan birikmiş borçlarını kapatabilmek amacıyla ham petrol pazarlama yetkisini Çinli enerji devi Anton Oilfield Services grubuna devretti.
Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ile Hong Kong Borsası’nda işlem gören Anton grubu arasında varılan anlaşma kapsamında, ilk parti petrol sevkiyatının başarıyla tamamlandığı bildirildi.
Basra’dan ilk milyon varillik sevkiyat gerçekleşti
Reuters’ın sektör yetkililerine dayandırdığı bilgilere göre, eylül ayı sonlarında Basra Ağır Ham Petrolü’nden (Basra Heavy) sağlanan 1 milyon varillik ilk parti başarıyla gemilere yüklendi ve uluslararası bir alıcıya satıldı. Anlaşma, Anton grubunun devlete ait Basra Petrol Şirketi tarafından işletilen devasa Mecnun (Majnoon) petrol sahası başta olmak üzere, Irak sahalarından belirlenmemiş miktarlarda ham petrol ihraç etmesine imkan tanıyor.
Bu yeni ticari model sayesinde Çinli grup; alıcı ve tüccarları doğrudan sahaya bağlayarak yüklemeleri koordine edecek ve petrol satışından elde edilen gelir doğrudan saha geliştirme hizmeti sunan taşeronların alacaklarına aktarılacak. Böylece nakit akışında tıkanıklık yaşayan Basra Petrol Şirketi rahatlatılırken, hizmet sağlayıcıların hakedişleri ham petrol takası ve finansal mahsuplaşma yoluyla ödenmiş olacak.
Irak bütçesi için hayati gelir kaynağı
Dünya Bankası verilerine göre petrol gelirleri, Irak’ın kamu bütçesinin yaklaşık yüzde 88’ini ve toplam ticari ihracatının yüzde 91’ini teşkil ediyor. Yaklaşık 8 aydır süren bölgesel çatışmaların deniz ticaret rotalarını ve ihracat kanallarını daraltması, Bağdat’ın kamu maliyesinde ve dış hesaplarında ciddi baskı oluşturdu. Irak yönetimi, bu baskıyı hafifletmek adına son aylarda küresel tüccar ve rafinerilere sunduğu geniş iskonto oranlarıyla ihracat hacmini dengede tutmaya çalışıyor.
Çinli şirketin Irak sahasındaki stratejik büyümesi
SOMO ile yapılan bu stratejik işbirliği, Çinli bağımsız enerji şirketlerinin Irak pazarındaki nüfuzunu bir adım öteye taşıyor. 2024 yılının mayıs ayında Vasıt vilayetinde yer alan Zafariye (Dhafriyah) petrol sahasının 25 yıllık geliştirme lisansını kazanan Anton grubu, OPEC üyesi Irak’ta ilk kez saha işletmecisi statüsüne yükselmişti.
Henüz arama ve keşif aşamasında olan Zafariye sahasının ilerleyen süreçte üretime geçmesiyle birlikte, yeni pazarlama mekanizmasının bu sahayı da kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor. Çinli grupla kurulan bu doğrudan satış ve tahsilat kanalı, Bağdat’ın hem pazar payını korumasına hem de yabancı yüklenicilerin operasyonlarını kesintisiz sürdürmesine zemin hazırlıyor.
