İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, ABD yönetiminin Tahran’a yönelik kapsamlı ekonomik yaptırım ve tecrit adımlarına karşı tüm senaryoların hazırlandığını bildirdi. Muhibbi, Washington’ın doğrudan bir ekonomik savaş ilan etmesini “ABD’nin askeri alandaki hedeflerine ulaşamadığının ve başarısızlığını kabul ettiğinin açık bir göstergesi” olarak nitelendirdi.
ABD’nin açıkladığı yaptırım paketlerinin olumsuz etkilerini en aza indirmek için somut yol haritaları oluşturduklarını belirten Muhibbi, Tahran yönetiminin uluslararası alanda alternatif ekonomik ve ticari ortaklıklar kurma kapasitesine sahip olduğunu, baskılara rağmen dış ticaret faaliyetlerini sürdürdüklerini vurguladı.
Beyaz Saray’dan tarihin en sert yaptırım tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a ve Tahran ile ticari ilişkilerini devam ettiren üçüncü ülkelere yönelik tarihin en ağır mali yaptırımlarının ve ekonomik tecrit sürecinin başlatılacağını duyurmuştu. Trump, İran yönetimine herhangi bir biçimde destek sağlayan tarafların da çok ağır ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunmuştu.
Tahran’ın karşı karşıya olduğu temel baskı unsurları ve bölgesel dengeler şunlardır:
-
Altyapı ve Ekonomik Yıpranma: Şubat ayında başlayan ABD ve İsrail hava harekatları neticesinde İran genelinde enerji ve sanayi altyapısı ağır hasar alırken binlerce kişi hayatını kaybetti.
-
Alternatif Ticaret Arayışı: Tahran yönetimi, Batı kaynaklı finansal kısıtlamaları aşabilmek adına Asya ve bölge ülkeleriyle ikili ticaret kanallarını açık tutmaya çalışıyor.
-
Kararlılık Mesajı: Altıncı ayına giren askeri ve ekonomik gerilime rağmen İranlı askeri yetkililer, ulusal güvenlikten ve savunma politikalarından geri adım atılmayacağını yineliyor.
Hürmüz Boğazı’nda kriz derinleşiyor
Askeri saldırılar ve karşılıklı yaptırım restleşmeleri, küresel petrol taşımacılığının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferi fiilen durma noktasına getirdi.
Enerji piyasalarında arz daralması endişesi
İran’ın izin verilmeyen tankerlerin geçişine izin vermemesi üzerine boğazdaki ticari gemi trafiği neredeyse tamamen kilitlendi. Küresel ham petrol arzının önemli bir kısmını taşıyan bu kritik su yolunun kapanması, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının hızla tırmanmasına ve dünya enerji arzında yeni bir kriz dalgasının tetiklenmesine neden oluyor.
