İsrail siyasi tarihinde 1948 sınırları içinde yaşayan Filistinlilerin temsilinde köklü bir kırılmaya imza atan Birleşik Arap Listesi (Ra’am), klasik muhalefet çizgisini aşarak hükümet mekanizmalarına dahil olan ilk bağımsız Arap partisi unvanını taşıyor. 1996 yılında kurulan ve kökleri İslami Hareket’in Güney Kanadı’na uzanan parti; muhafazakâr İslami referanslar ile Arap toplumunun sivil, ekonomik ve ulusal haklarını pragmatik bir uzlaşı arayışıyla harmanlamasıyla tanınıyor.
Partinin İbranice kısaltması olan “Ra’am” (Gök Gürültüsü), özellikle 2021 yılında Naftali Bennett ve Yair Lapid liderliğinde kurulan koalisyon hükümetine doğrudan katılmasıyla küresel çapta dikkat çekti. Mansur Abbas liderliğindeki partinin attığı bu adım, İsrail parlamentosundaki (Knesset) Arap temsilcilerin on yıllardır sürdürdüğü “sistem dışı protesto” geleneğini yıkarak karar alma süreçlerine ortak olma dönemini başlattı.
Kuruluş hikâyesi: İslami Hareket’in meclis yolundaki bölünmesi
Ra’am’ın temelleri, Şeyh Abdullah Nemir Derviş tarafından 1971’de Kfar Kasım merkezli olarak kurulan 1948 İslami Hareketi’ne dayanıyor. Müslüman Kardeşler ekolünden etkilenen hareket, başlangıçta cami, hayır kurumları ve eğitim faaliyetleriyle tabanını genişletti.
1996 yılına gelindiğinde hareket içinde tarihi bir kırılma yaşandı:
- Kuzey Kanadı: Şeyh Raid Salah liderliğindeki grup, İsrail parlamentosuna girmenin rejime meşruiyet kazandıracağını savunarak seçimleri bütünüyle boykot etti.
- Güney Kanadı: Şeyh Abdullah Derviş çizgisini benimseyen kanat ise hak arama mücadelesinin resmi kurumların içinden yürütülmesi gerektiğini savundu.
Güney Kanadı, 1988’de İşçi Partisi’nden ayrılan Abdülvehhab Derafişe’nin kurduğu Arap Demokratik Partisi ile ittifak kurarak 1996 seçimlerinde 4 sandalye ile Knesset’e adım attı ve Ra’am’ın kurumsal omurgasını oluşturdu.
Şûra Meclisi’nden kurumsal ayrışmaya: Mansur Abbas dönemi
Geleneksel olarak aday belirleme ve stratejik kararlarda İslami Hareket’in “Şûra Meclisi”ne bağlı hareket eden parti, Mansur Abbas’ın genel başkanlığı döneminde kapsamlı bir kurumsal dönüşüm geçirdi.
Aralık 2025’te partinin karar mekanizmalarını dini şûra organlarından resmen ayırma sürecini başlatan Abbas, Ağustos 2026’da bağımsız iç seçimler düzenleyerek partiyi sivil ve siyasal bir zemine oturttu. Bu adımla birlikte kadınların parti yönetimindeki temsili artırıldı ve taban yalnızca dini aidiyet üzerinden değil, sivil talepler temelinde yeniden yapılandırıldı.
Seçim kalesi Necef ve Bedevi taban
Partinin en güçlü seçmen tabanını Necef (Negev) bölgesindeki Bedevi köyleri oluşturuyor. İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nün (INSS) verilerine göre Ra’am, Kasım 2022 seçimlerinde Necef’teki oyların yaklaşık yüzde 75’ini topladı. Ülke genelinde 194 bin 47 oy (Arap oylarının yüzde 35,2’si) alarak Knesset’te 5 sandalye kazanan parti, Necef ve Üçgen bölgesindeki gücünü korurken, Celile ve karma kentlerde milliyetçi (Beled) ve sol (Hadaş) Arap hareketleriyle rekabet ediyor.
2021 kırılması: 53 milyar şekellik bütçe pazarlığı
Ra’am’ın İsrail siyasetindeki en radikal hamlesi, Haziran 2021’de Bennett-Lapid koalisyonuna imza atması oldu. Filistin meselesinin nihai çözümünü hükümet ortaklığı için ön şart koşmayan Mansur Abbas, odak noktasını doğrudan Arap toplumunun günlük ve yapısal sorunlarına kaydırdı:
- Tarihi kamu bütçesi: Arap yerel yönetimlerinin güçlendirilmesi, altyapı, konut ve organize suçla mücadele için çok yıllı planlar dahilinde yaklaşık 53 milyar şekellik kaynak taahhüdü alındı.
- Komisyon başkanlıkları: Parti milletvekillerinden Velid Taha, Knesset İçişleri ve Çevre Koruma Komisyonu Başkanlığı’nı üstlendi.
Ancak bu ortaklık, Mescid-i Aksa’ya yönelik polis baskınları ve Yahudi yerleşim birimlerinin genişletilmesi kararları karşısında ciddi bir meşruiyet krizine girdi. Dönemin milletvekili Mazen Ganayim koalisyondan çekilme çağrısı yaparken, parti Nisan 2022’de ortaklığını geçici olarak dondurdu; hükümetin çöküşüyle birlikte Netanyahu’nun iktidara geldiği Kasım 2022 sonrası muhalefete geçti.
2026 seçimlerinde ezber bozan hamle: Yahudi siyasetçi 2. sırada
27 Ekim 2026 erken genel seçimlerine bağımsız listeyle giren Ra’am, İsrail siyasetinde yankı uyandıran bir ilke imza attı. Eski İç Güvenlik Bakan Yardımcısı ve Yeş Atid (Gelecek Var) partisinin eski milletvekili Yoav Segalovich, Mansur Abbas’ın hemen ardından listenin 2. sırasından milletvekili adayı gösterildi. Eski bir üst düzey polis yetkilisi olan Segalovich’in adaylığı, partinin organize suçla mücadele konusundaki iddiasını pekiştirme ve geleneksel Arap-İslami sınırları aşarak merkez soldaki seçmene açılma hamlesi olarak yorumlandı.
Tarihi boyunca Filistin devletinin kurulmasını, 1967 sınırlarına çekilmeyi ve mültecilerin geri dönüş hakkını savunan Ra’am, Mansur Abbas ile birlikte pragmatik bir “içeriden dönüşüm” modelini test etmeye devam ediyor. Bu çizgi; bir yandan Arap toplumuna kaynak aktarmanın tek yolu olarak övülürken, diğer yandan İsrail’in işgal ve yerleşim politikalarına karşı Arap siyasetinin ortak direnç cephesini zayıflattığı gerekçesiyle tartışılmayı sürdürüyor.
