Knesset’te Birleşik Arap Listesi (Ra’am) liderliğini yürüten ve Meclis Başkan Yardımcılığı görevinde bulunan Mansur Abbas, İsrail siyasi tarihindeki en sıra dışı ve tartışmalı figürlerden biri olmayı sürdürüyor. Diş hekimliğinden siyasete adım atan Filistin asıllı siyasetçi, 2021 genel seçimlerinde partisinin kazandığı kritik 4 sandalyeyle Başbakan Binyamin Netanyahu ile muhalifleri arasındaki kilit dengeleri belirleyen “kral yapıcı” rolüne yükselmişti.
İsrail içindeki Müslüman Kardeşler kökenli İslami Hareket’in güney kanadını temsil eden Abbas, Arap toplumundaki organize suç, altyapı yetersizliği ve şiddet olaylarına odaklanan pragmatik yaklaşımıyla geleneksel Filistin siyaset çizgisinden ayrışıyor.
Celile’den parlamento koridorlarına uzanan yol
1974 yılında Celile bölgesinde yer alan, Müslüman ve Dürzi nüfusun bir arada yaşadığı Meğar köyünde doğan Mansur Abbas, İbrani Üniversitesi’nde diş hekimliği eğitimi aldı. Siyasete atılmasında, yerel topluluklar arasındaki uzlaşma görüşmelerinde aktif rol alan babasının etkisi belirleyici oldu.
Kökleri Şeyh Abdullah Nemr Derviş tarafından 1971’de atılan İslami Hareket’in, seçimleri boykot eden Şeyh Raid Salah liderliğindeki kuzey kanadına karşılık; devlete ait kurumsal mekanizmaların kullanılması gerektiğini savunan güney kanadında hızla yükseldi. 2019 yılında Birleşik Arap Listesi lideri olarak Knesset’e giren Abbas, Arap kökenli vatandaşların temel sorunlarına kaynak bulmayı öncelik haline getirdi.
İktidar ortaklığı ve Filistin kamuoyundaki çatlak
Abbas’ın siyasi kariyerindeki en radikal kırılma, 2021 yılında Naftali Bennett ve Yair Lapid öncülüğündeki geniş tabanlı koalisyon hükümetine katılmasıyla yaşandı. Bu adım, İsrail devlet tarihinde ilk kez bağımsız bir Arap-İslamcı partinin hükümet protokolüne imza atarak resmi ortak olması anlamına geliyordu. Arap kentlerine milyarlarca şekellik kalkınma bütçesi ayrılması karşılığında atılan bu adım, sert eleştirileri de beraberinde getirdi:
Pragmatizm ile taviz suçlaması arasında
- Filistin yönetiminin tepkisi: Abbas’ın “İsrail Yahudi devletidir ve öyle kalacaktır” yönündeki açıklamaları, Filistin Devlet Başkanlığı tarafından tarihi haklardan feragat ve tehcir politikalarına meşruiyet sağlama girişimi olarak nitelendirildi.
- Şiddet karşıtı çizgi: 7 Ekim 2023 saldırılarını kınayarak gerilimi düşürmeye çalışan Abbas, Arap nüfusun “güvenlik tehdidi” olarak kodlanmasını engellemeye çalıştığını savundu; ancak Gazze ve Batı Şeria’daki gelişmelere karşı mesafeli tutumu Filistin kamuoyunda tepki topladı.
Seçimler öncesi sol-Siyonist isimle tarihi ortaklık
Ekim 2026 seçimleri öncesinde Mansur Abbas, İsrail siyasetinde benzeri görülmemiş bir taktik hamleye imza attı. Eski Ulusal Güvenlik Bakan Yardımcısı ve merkez-sol kanadın tanınan isimlerinden Yoav Segalovitz, Birleşik Arap Listesi’nin seçim pusulasında ikinci sıraya yerleştirildi.
Geçmişte Arap kasabalarındaki organize suçla mücadele birimlerini yöneten Segalovitz ile kurulan bu ittifak, ilk kez bir Siyonist Yahudi siyasetçiyi İslamcı bir hareketin listesinde Meclis yarışına sokuyor. Başbakan Netanyahu’nun “hükümetin düşmesi halinde Arap partisinin devlet politikalarını belirleyeceği” yönündeki uyarılarına yanıt veren Abbas, amaçlarının aşırı sağcı iktidarı devirmek ve Arap vatandaşları doğrudan karar alma süreçlerine ortak etmek olduğunu vurguluyor.
