ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Jared Kushner, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve Barış Konseyi Temsilcisi Nickolay Mladenov’dan oluşan uluslararası heyetin, Kahire’de Halil el-Hayye başkanlığındaki Hamas heyetiyle gerçekleştirdiği iki saatlik kritik görüşme, Washington’ın Gazze krizine yaklaşımındaki stratejik değişimi görünür kıldı. Türkiye, Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleşen temas, ABD yönetiminin bölgedeki doğrudan müzakere kanallarını genişlettiğini gösteriyor.
Washington’ın hedefi: Topyekün çöküşü ve tırmanışı önlemek
Görüşmenin öncelikli amacının, İsrail’deki seçim atmosferi ve aşırı sağcı koalisyon ortaklarının artan tasfiye talepleri gölgesinde Gazze’de daha büyük bir askeri tırmanışın önüne geçmek olduğu belirtiliyor. Washington yönetimi, sürecin sahadaki sertleşme nedeniyle tamamen çökmesini engellemeyi hedefliyor.
Görüşmenin perde arkasından öne çıkan temel başlıklar ve tarafların yaklaşımları:
-
Öncelik Uyuşmazlığı: Kushner, İsrail’in kademeli çekilmesi ve yardımların artırılması için Hamas’ın ilk adımı atarak silahsızlanma sürecini başlatması gerektiğini savunuyor. Hamas ise Trump planı ve yol haritasının “adım adım” ve “bütüncül bir paket” olarak eş zamanlı uygulanmasında ısrar ediyor.
-
Yeni Denklem (Askeri Tasfiyeye Karşı Siyasi Rol): Washington, Gazze’nin yönetiminin sivil Ulusal Heyet’e devredilmesi ve askeri altyapının tamamen tasfiyesi karşılığında, Hamas’ın Filistin genel siyasi denkleminde bir aktör olarak varlığını sürdürmesine kapı aralıyor.
-
Hamas’ın Yönetimden Çekilme Taahhüdü: Hamas heyeti, Gazze idaresini devretmeye ve kurulacak sivil mekanizmaların önünü açmaya hazır olduğunu yineledi.
-
Ramallah Yönetiminin Devre Dışı Kalması: Müzakerelerde Filistin Yönetimi doğrudan veya dolaylı bir taraf olarak yer almadı; diplomatik süreç tamamen sahadaki fiili güçler üzerinden yürütüldü.
Sahadaki aktörlerle doğrudan temas diplomasisi
Görüşme, Trump yönetiminin bölgesel krizlerde aracıları devre dışı bırakıp doğrudan silahı ve gücü elinde bulunduran unsurlarla müzakere etme politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Benzer şekilde Hizbullah ve İran Devrim Muhafızları ile kurulan dolaylı ve doğrudan temas kanallarının ardından Hamas ile başlatılan doğrudan hat, Gazze’de kalıcı bir ateşkes ve insani krizin yönetimi açısından kritik bir dönüm noktası olarak yorumlanıyor.
