Lübnan Enformasyon Bakanı Paul Morcos, Parlamento İdare ve Adalet Komisyonunda görüşülmekte olan yeni medya yasa tasarısı kapsamında, ülke mevzuatında ilk kez “nefret söylemi” ile mücadeleye ilişkin açık hükümlerin yer alacağını ve dijital haber sitelerine özel bir bölüm ayrıldığını duyurdu.
İngiliz Kültür Heyeti (British Council), UNESCO ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğiyle düzenlenen bir panelde konuşan Bakan Morcos, yaklaşık 30 yıldır yürürlükte olan mevcut medya yasasının dijital dönüşüm, sosyal medya ve internet gazeteciliğinin getirdiği yenilikleri karşılamada yetersiz kaldığını vurguladı.
Dijital çağın gereksinimleri ve nefret söylemiyle mücadele
Enformasyon Bakanlığının dijital alandaki yetkilerinin yok denecek kadar az olduğuna dikkat çeken Morcos, yasal çerçevenin güncellenmesinin bir zorunluluk haline geldiğini belirtti. Düzenlemenin temel amacının haber sitelerine mesleki standartlar kazandırmak, yayın ilkelerini netleştirmek ve bu platformların şantaj ya da cevap hakkının gaspı amacıyla kullanılmasını engellemek olduğunu ifade eden Bakan, amacın özgürlükleri kısıtlamak değil, mesleki disiplini sağlamak olduğunu savundu.
Sosyal hassasiyetler ve bilinçlendirme kampanyaları
Savaşların ve ekonomik krizlerin gölgesindeki Lübnan toplumunda nefret söylemi ve dezenformasyonun yıkıcı etkilerine değinen Morcos, toplumsal çeşitliliğin yanlış yönlendirmelerle güvenlik riskine dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Sürecin yalnızca yasalarla yürütülemeyeceğini belirten Morcos, Eğitim, Kültür ve Gençlik bakanlıklarıyla ortak projeler yürütüleceğini açıkladı. Devlet hazinesine ek yük getirmemek adına UNESCO ve UNDP ortaklığıyla hazırlanan kamuoyu bilgilendirme kampanyalarının ve videoların yakında dijital platformlarda yayına gireceği duyuruldu.
Reform niteliğindeki hukuki düzenlemeler
Tasarı, uluslararası standartlarla uyumlu görülen ve gazetecilik mesleği açısından reform niteliği taşıyan önemli maddeleri de içeriyor.
Öne çıkan hukuki düzenlemeler şu şekilde sıralanıyor:
-
İhtiyati tutuklama yasağı: Gazetecilerin yargılama sürecinde ihtiyati olarak tutuklanması engelleniyor.
-
Hapis cezasının kaldırılması: Yayın yoluyla işlenen suçlarda hürriyeti bağlayıcı cezalar tamamen yürürlükten kaldırılıyor.
-
Sivil mahkeme yetkisi: Basın dosyalarının askeri mahkemeler, ceza mahkemeleri veya Basın Mahkemesinden alınarak yalnızca bu alanda yetkili bağımsız bir sivil mahkemeye devredilmesi öngörülüyor.
Hak örgütlerinin kaygıları ve tartışmalı maddeler
Getirilen hukuki iyileştirmelere rağmen yasa tasarısı, insan hakları savunucuları ve gazetecilik örgütleri tarafından bazı esnek ve muğlak ifadeler barındırdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
63. madde ve mültecilere yönelik kısıtlamalar
Tasarıda yer alan 63. madde, haber sitelerinin sorumlu müdürlerinin Lübnan vatandaşı olması şartını koşuyor. Hak savunucuları, bu maddenin ülkede yaşayan yabancıların ve özellikle Filistinli gazetecilerin mesleki faaliyetlerini kısıtlayacağını savunuyor.
İnsan hakları örgütleri, muğlak ifadelerin gelecekte ifade özgürlüğü üzerinde baskı aracı olarak kullanılabileceği uyarısını yaparken; bakanlık yetkilileri, yasa tasarısının ulusal çıkarlar ile temel hak ve özgürlükler arasında denge kurmayı hedeflediğini belirtiyor.
