Lübnan Yargıtay Başsavcısı Ahmed Rami el-Hac, devrik Esed rejiminin eski generallerinden Adil İsa’nın Suriye topraklarında işlenen suçlardan yargılanmak üzere Şam yönetimine teslim edilmesine karar verdi. Bu adım, Esed rejiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Lübnan makamlarının yeni Suriye hükümetine gerçekleştireceği ilk üst düzey iade olma özelliğini taşıyor.
İade sürecinin yasal dayanağı ve işletilen mekanizma
Lübnan resmi ajansı NNA’da yer alan bilgilere göre iade kararı, Lübnan ile Suriye arasında 1951 yılında imzalanan adli iş birliği ve suçluların iadesi anlaşmasına dayandırıldı. Lübnan yargı makamları, iade talebine ilişkin tüm yasal ve usul şartlarının eksiksiz karşılandığını bildirdi.
Başsavcı el-Hac, Merkezi Kriminal Soruşturma Şubesine talimat vererek Adil İsa’nın Beyrut Adalet Sarayı nezarethanesinden Genel Güvenlik Genel Müdürlüğüne sevk edilmesini istedi. Eski generalin buradan Lübnan-Suriye sınırına nakledileceği ve sınır hattındaki Suriyeli güvenlik komisyonuna teslim edileceği aktarıldı.
Konsolosluktaki işlem girişimi yakalanmasıyla sonuçlandı
Güvenlik ve yargı kaynaklarından edinilen bilgilere göre süreç, Adil İsa’nın 7 Ağustos’ta idari bir işlem yaptırmak üzere Beyrut’taki Suriye Büyükelçiliğine gitmesiyle başladı. Büyükelçilik yetkililerinin, arananlar listesindeki generalin binada olduğunu Lübnan Başsavcılığına bildirmesi üzerine şüpheli, Lübnan güvenlik güçlerince gözaltına alınarak Adalet Sarayı’na sevk edildi.
Avukatı eşliğinde sorgulanan İsa hakkında; “kasten ve tasarlayarak adam öldürme”, “ölümle sonuçlanan işkence” ve “iç çatışma ile mezhepsel kışkırtıcılık yürütme” suçlamalarıyla resmi tutuklama kararı çıkarıldı. İsa, sorgusunda rejimin çöküşünün ardından Lübnan’a yasa dışı yollardan girdiğini kabul ederken, hakkındaki suçlamaları reddederek yalnızca askeri emirleri yerine getirdiğini öne sürdü.
Adil İsa kimdir? Sahadaki askeri geçmişi
67 yaşındaki eski Tümgeneral Adil İsa, devrik Esed rejimi ordusunda uzun yıllar çeşitli kademelerde görev yaptı. Askeri kariyerinde öne çıkan görevler şunlardır:
17. Tümen Komutanlığı: Ana karargâhı Rakka ilinde bulunan ve bölgedeki askeri harekâtlardan sorumlu olan tümenin komutasını üstlendi.
Deyrizor Kara Operasyonları Komutanlığı: 2015 yılında Irak sınırına yakın stratejik Deyrizor bölgesindeki kara birlikleri ve askeri operasyonların başına getirildi.
Emeklilik Süreci: Deyrizor’daki saha komutanlığı görevini 2016 yılının sonlarında emekliye ayrılana kadar sürdürdü.
Rejimin çöküşünden sonra Lübnan’a kaçan çok sayıda rejim yetkilisinden biri olan İsa’nın teslim edilmesiyle birlikte, iki ülke arasındaki suçluların iadesi mekanizmasında yeni bir dönemin başladığı değerlendiriliyor.
