Mısır’ın Nil Deltası bölgesinde yer alan Garbiya vilayetine bağlı Behbeit el-Hagar köyünde, bir vatandaşın evinin önündeki arazide üzerinde hiyeroglif yazılar bulunan bir taş kütlesi fark etmesiyle başlayan süreç, tarihi bir arkeolojik keşfe dönüştü. Durumun yetkililere bildirilmesi üzerine Mısır Eski Eserler Yüksek Konseyi tarafından başlatılan kurtarma kazılarında, Antik Mısır’ın en güçlü hükümdarlarından Firavun II. Ramses’e ait iki devasa kraliyet heykeli ile kraliyet unvanlarını taşıyan pembe granit bloklar gün yüzüne çıkarıldı.
Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı, bölgede görevlendirilen uzman arkeoloji heyetinin yaptığı incelemeler neticesinde taş kütlesinin tarihi değer taşıdığının kesinleştiğini ve kazıların genişletildiğini duyurdu.
1,6 metrelik dev kafa ve 8,5 metrelik heykel tahmini
Kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan ilk eser, II. Ramses’e ait yaklaşık 1,6 metre yüksekliğinde devasa bir heykel başı oldu. Firavunun Yukarı ve Aşağı Mısır’ın hakimiyetini simgeleyen “çift taç” ile tasvir edildiği görüldü. Parçanın arkasında yer alan sütun kalıntısında ise kralın Horus unvanı olan “Hor-ka-naht Mery-Maat” (Güçlü Boğa, Adaletin Sevgilisi) yazıtı tespit edildi.
Eski Eserler Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Hişam el-Leysi, heykel başının boyutlarından yola çıkarak eserin kaidesiyle birlikte orijinal yüksekliğinin yaklaşık 8,5 metreye ulaşabileceğini belirtti.
İkinci heykelde ise yaklaşık 2,4 metre uzunluğunda gövde ve yüz hatları oldukça iyi korunmuş bir parça bulundu. Bacakları ve kaidesi eksik olan heykelde firavunun “Nemes” adı verilen kraliyet başlığını taktığı görüldü. Yüz hatlarının benzerliği sebebiyle bu parçanın da II. Ramses’i temsil ettiği değerlendiriliyor.
Pembe granitte kraliyet unvanları
Kazılarda heykellerin yanı sıra ikinci parçanın yaklaşık bir metre kuzeyinde 1,3 metre uzunluğunda pembe granitten bir blok da ortaya çıkarıldı. Blok üzerinde II. Ramses’e ait “Nesu-Biti” (Yukarı ve Aşağı Mısır’ın Kralı) ve “Sa-Ra” (Ra’nın Oğlu) kraliyet unvanlarının kazılı olduğu belirlendi.
Vatandaşın dikkati sayesinde başlayan kazıların ardından güvenlik çemberine alınan alanda jeoradar taramaları ve detaylı incelemeler sürdürülüyor.
20 bin metrekarelik İsis Tapınağı mercek altında
Keşfin gerçekleştiği Behbeit el-Hagar köyü, Garbiya vilayetinin Semennud kentine yaklaşık 10 kilometre mesafede yer alıyor ve Antik Mısır tanrıçası İsis’e adanmış devasa bir tapınak kompleksine ev sahipliği yapıyor. Yaklaşık 20 bin metrekarelik bir alana yayılan tapınak kalıntılarının Geç Dönem’e, özellikle Kral I. Nektanebo dönemine tarihlendiği bilinse de son buluntular bölgenin Yeni Krallık ve Ramses dönemindeki önemini de ortaya koyuyor.
Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı, uluslararası enstitüler ve arkeoloji heyetleriyle bölgedeki mimari blokların kataloglanması, restore edilmesi ve İsis Tapınağı’nın yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik restorasyon projelerinin sürdüğünü açıkladı.
