İsrail’de 27 Ekim seçimleri yaklaşırken, Başbakan Binyamin Netanyahu iktidarını sonlandırmayı amaçlayan muhalefet cephesi temaslarını sıklaştırdı. Farklı siyasi kulvarlarda yer alan beş muhalefet lideri, Netanyahu’suz bir hükümet kurma hedefiyle saldırısızlık mutabakatı imzaladı. Ancak uzmanlar, muhalefet blokunun hükümetten üslup olarak ayrışsa da Filistin meselesi ve bölgesel operasyonlar konusunda benzer şahin politikalara sahip olduğuna dikkat çekiyor.
Ortak hedef Netanyahu: Beş lider aynı masada
Ana muhalefet lideri Yair Lapid’in ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya; eski Başbakan ve Beyachad lideri Naftali Bennett, eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar lideri Gadi Eisenkot, sol çizgideki Demokratlar lideri Yair Golan ve İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman katıldı.
Liderler, ideolojik farklılıklara rağmen “devletçi ve Siyonist bir onarım hükümeti” kurmayı ortak gaye olarak ilan etti. Buna karşın, masadaki aktörlerin hemen hemen tamamının bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkması ve Gazze’deki askeri operasyonları temelden sorgulamaması, kurulacak olası bir koalisyonun dış politika çizgisinin mevcut hükümetten çok da farklı olmayacağını gösteriyor.
Masadaki kilit aktörler ve siyasi çizgileri
İttifak arayışındaki blok, askeri geçmişe ve sağ ideolojiye sahip figürlerin ağırlığı altında şekilleniyor:
- Gadi Eisenkot (Yashar): Sivillere ve sivil altyapıya yönelik orantısız güç kullanımını öngören “Dahiye Doktrini”nin mimarlarından olan eski Genelkurmay Başkanı, merkez sağ profiliyle öne çıkıyor. Savaş kabinesinden Netanyahu’nun net bir çıkış stratejisi olmaması nedeniyle ayrılan Eisenkot, koalisyonlara Arap partilerinin dahil edilmesini kesin bir dille reddediyor.
- Naftali Bennett ve Yair Lapid (Beyachad): Birlikte seçime girme kararı alan ikili, sağ-merkez seçmeni konsolide etmeyi amaçlıyor. Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin sıkı savunucusu Bennett ile uluslararası meşruiyet kaygılarını öne çıkaran Lapid, tamamen Siyonist partilerden oluşan bir hükümet formülünü savunuyor.
- Avigdor Liberman (İsrail Evimiz): Muhalefet masasının en şahin figürü olarak tanınan Liberman, Gazze ve Lübnan operasyonlarında sınırlı harekâtlara karşı çıkarak daha sert askeri adımları savunuyor. Netanyahu karşıtlığıyla bilinen Liberman, Ultra-Ortodoks partilerle ya da Arap vekillerle kurulacak her türlü hükümet modeline kapıyı kapatıyor.
- Yair Golan (Demokratlar): İşçi Partisi ile Meretz’in birleşimiyle kurulan bloğun başındaki emekli general Golan, masadaki tek sol-seküler ses. Askeri kazanımların siyasi ve diplomatik bir hedefe bağlanması gerektiğini savunan Golan, Filistin devletini uzak bir hedef olarak görse de Arap partileriyle temas fikrine tamamen kapalı değil.
İttifak içi kırılganlık ve koalisyon hesapları
Siyasi analistler, muhalefetin kurduğu masanın kırılgan dengeler üzerine inşa edildiğine işaret ediyor. Liberman ve Bennett’in aşırı milliyetçi tutumları ile Golan’ın seküler sol çizgisi arasındaki derin ayrışma, seçim sonrasında liderlik paylaşımında ve hükümet programında kriz potansiyeli taşıyor.
Netanyahu’ya karşı birleşen bu aktörlerin, sandıktan başarıyla çıksalar dahi Filistin halkının hakları ve bölgedeki askeri gerilimler konusunda yapısal bir değişim getirmeyeceği değerlendiriliyor.
