Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame, başkent Kigali’de düzenlediği basın toplantısında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ni (KDC) doğudaki çatışmaları körüklemekle suçladı. Ülkesinin bölgedeki varlığının meşru bir güvenlik ihtiyacından kaynaklandığını belirten Kagame, Ruanda’nın Kurtuluşu Demokratik Güçleri (FDLR) varlığı sona ermedikçe Ruanda’nın krizin çözümünde taraf olmaya devam edeceğini ve güvenliğini korumak için gerekli her adımı atacağını vurguladı.
Kagame, KDC makamlarının Ruanda’da Tutsi soykırımına karışan eski ordu kalıntılarından oluşan FDLR mensuplarını doğrudan silahlandırdığını ve bu kişileri kendi özel kuvvetlerine entegre ettiğini öne sürdü.
Mutobo merkezindeki ifadeler ve uluslararası tanıklık
Kigali yönetiminin elinde bu iddiaları doğrulayan somut deliller bulunduğunu kaydeden Kagame, Ruanda’nın kuzeyindeki Mutobo Silahsızlanma ve Yeniden Entegrasyon Merkezi’nde tutulan veya teslim olan eski savaşçıların ifadelerine dikkat çekti:
ABD, Avrupa ve Birleşmiş Milletler (BM) heyetleri Mutobo Merkezi’ni bizzat ziyaret ederek eski militanların beyanlarını dinledi.
Merkez, doğu KDC’den gelen savaşçıları silahsızlandırıp sivil hayata kazandırmayı amaçlarken, alınan ifadeler KDC ordusunun gruba verdiği desteği ortaya koyuyor.
Ruanda’nın sınırdaki varlığını eleştirenlere seslenen Kagame, “Önce bu silahlı örgüt sorununu çözün, ardından Ruanda’nın bunu bir gerekçe olarak kullanıp kullanmadığını görün” ifadelerini kullandı.
KDC hükümeti ise Ruanda’nın iddialarını reddederken Kigali yönetimini M23 isyancı hareketine doğrudan askeri birlik ve mühimmat sağlamakla itham ediyor.
Barış için savaşmaya da hazırız mesajı
Ülkesinin güvenliğini savunma konusunda taviz vermeyeceklerini ifade eden Kagame, bölgesel barışın tesis edilmesi için komşu ülkelerle işbirliğine açık olduklarını belirtti. Kagame, Ruanda’nın barışı samimiyetle istediğini vurgulayarak “Gerekirse barışı sağlamak adına savaşmaya da hazırız” dedi.
Washington ve Doha süreçleriyle ateşkes denetimi
İki ülke arasındaki tansiyonu düşürmek amacıyla Katar ve ABD arabuluculuğunda önemli diplomatik adımlar atılmıştı. Mart 2025’te Doha’da başlayan süreç, haziran ayında Washington’da imzalanan güvenlik mutabakatı ve kasım ayında KDC hükümeti ile M23 arasında varılan Doha Çerçeve Barış Anlaşması ile devam etti.
BM İstikrar Misyonu (MONUSCO) lojistik desteğiyle sahaya inen Ortak Doğrulama Mekanizması heyetinin, Güney Kivu bölgesine ulaşarak tarafların ateşkese uyumunu yerinde denetlemeye başladığı bildirildi. Uluslararası gözlemciler, sahadaki kırılgan sürecin kalıcı barışa evrilmesi için mutabakat şartlarına tam uyulması gerektiğine dikkat çekiyor.
