Suriye Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı tarafından açıklanan 2026-2027 eğitim-öğretim yılı üniversite tercih kılavuzu, bazı bölümlere “yalnızca erkek” veya “yalnızca kadın” şartı getirilmesi nedeniyle kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Karar, akademi ve medya çevrelerinde fırsat eşitliği tartışmalarını alevlendirirken, bakanlık konuya ilişkin resmi bir açıklama yayımlamak zorunda kaldı.
Bakanlığın yayımladığı yerleştirme kılavuzuna göre cinsiyet şartı, ülke genelindeki belirli fakülte ve enstitülerde uygulandı. Erkek öğrencilere ayrılan kontenjanlar temel olarak askeri ve güvenlik odaklı kurumlarda toplanırken; kadın öğrencilere yönelik kontenjanlar ise ebelik, hemşirelik ve anaokulu öğretmenliği gibi programlarda yoğunlaştı.
Fırsat eşitliği eleştirileri ve tarihi anayasa vurgusu
Kılavuzdaki kısıtlamalar, akademisyenler ve yazarlar tarafından temel eğitim hakları ve fırsat eşitliği bağlamında eleştirildi. Tercih ve yerleştirmelerin cinsiyet üzerinden değil; liyakat, akademik başarı ve mesleki yeterlilik kriterlerine göre yapılması gerektiği savunuldu.
Akademisyen Rıdvan Ziyade, Suriye’nin 1950 Anayasası ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıyan öncü ülkelerden biri olduğunu hatırlatarak, 2026 yılında üniversite tercihlerinde cinsiyet ayrımına gidilmesinin tarihi kazanımlarla çeliştiğini belirtti. Ziyade, bakanlığın kılavuzu gözden geçirerek yükseköğretimi ezberci anlayıştan eleştirel düşünceye taşıyacak reformlara odaklanması gerektiğini kaydetti.
Düzenlemeyi savunanlar: ‘İş gücü ve saha şartları gereği’
Sosyal medyada ve kamuoyunda kararı destekleyen kesimler ise uygulamanın yeni olmadığını ve birçok ülkede benzer modellerin işletildiğini dile getirdi:
- Ebelik gibi branşların geleneksel ve pratik nedenlerle kadınlara ayrılmasının rutin bir işleyiş olduğu ifade edildi.
- Erkeklere ayrılan kontenjanların ağırlıklı olarak yeni kurulan “Savunma Fakültesi” ve “Güvenlik Fakültesi” bünyesinde yer aldığı, saha ve askeri eğitim şartlarının bu tercihte rol oynadığı belirtildi.
- Tercih listelerinde şartların açıkça belirtilmesinin, adayların kural hatası yapmasını ve geçersiz tercihlerin önüne geçilmesini sağladığı aktarıldı.
Bakanlıktan resmiaçıklama:Genel bölümler herkese açık
Tepkilerin ardından Yükseköğretim Bakanlığı tarafından yapılan bilgilendirmede, uygulamanın arka planına dair teknik detaylar paylaşıldı.
Milli Savunma Bilimleri Üniversitesi’ne bağlı askeri programların, ordu kadrolarına subay yetiştirme amacıyla yalnızca erkek öğrencilere tahsis edildiği bildirildi. Klasik lisans ve ön lisans programlarının büyük çoğunluğunda her iki cinsiyet için de tam eşitlik prensibinin korunduğu vurgulanırken; kadınlara özel kontenjanların anaokulu öğretmenliği, hemşirelik okulları ile sağlık bilimleri ebelik branşıyla sınırlı tutulduğu duyuruldu.
