Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya açık destek vermesinden bir gün sonra dikkat çeken bir çıkış yaptı. Vance, Netanyahu’nun yeniden seçilmesine destek vermekten kaçınarak, yalnızca ABD’deki ara seçimlerde yarışan Amerikalı adaylara odaklandığını açıkladı.
Gazeteci Mark Halperin’e mülakat veren Vance, “Başkan’ın desteği hem Amerikan hem de uluslararası siyasi tarihteki en etkili destektir” ifadesini kullandı. Ancak Kuzey Carolina Senato adayı Cumhuriyetçi Michael Whatley’in kampanyasına katılmak üzere yola çıktığı sırada konuşan Vance, “Ben Amerikalı adayları destekliyorum ve ara seçimlerde odaklandığım konu bu. Dolayısıyla İsrail seçimlerine müdahale etmeyeceğim” dedi.
Dış politika tercihlerindeki zıtlık ve Macaristan örneği
Vance’in yabancı bir liderin seçim kampanyasına mesafeli durma gerekçesi, geçmişteki adımlarıyla çelişiyor. ABD Başkan Yardımcısı, geçen ilkbaharda Macaristan’daki parlamento seçimleri öncesinde dönemin Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a açık destek vermiş, ancak Orban’ın partisi seçimleri kaybetmişti.
Netanyahu konusundaki bu mesafeli duruş, yaklaşan ara seçimler öncesinde Amerikan iç siyasetinde İsrail ile ilişkilerin giderek daha hassas bir konuma yerleştiği bir dönemde geldi. Cumhuriyetçi taban içinde İsrail politikalarına ve antisemitizm tartışmalarına yönelik farklı sesler yükselirken, bazı Yahudi Cumhuriyetçiler Vance’in ABD-İsrail ittifakına olan bağlılığını sorgulamayı sürdürüyor. Vance, geçtiğimiz ay Las Vegas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Yahudi Koalisyonu toplantısında konuşarak bu endişeleri gidermeye çalışmıştı.
Tel Aviv yönetimiyle geçmişteki derin anlaşmazlıklar
JD Vance ile İsrail hükümeti arasındaki fikir ayrılıkları ilk kez su yüzüne çıkmıyor. Başkan Yardımcısı daha önce de Tel Aviv yönetimini sert bir dille eleştirmişti:
- Haziran çıkışı: Vance, Donald Trump’ın İran ile çatışmaları sonlandırmaya yönelik diplomatik adımlarına karşı çıkan İsrailli hükümet üyelerini açıkça hedef almıştı.
- Temmuz suçlaması: İsrail hükümeti içerisindeki bazı kliklerin Amerikan kamuoyunu manipüle etmeye çalıştığını öne süren Vance, bu kesimlerin “savaşı belirsiz bir tarihe kadar uzatmak amacıyla ABD halkının zihnini bulandırmak istediğini” ifade etmişti.
İsrail seçimlerine yönelik bu çekimser tutum, Beyaz Saray yönetiminin kendi içinde dış politika öncelikleri ve Tel Aviv ile kurulacak ilişkinin sınırları konusunda tek sesli olmadığını gösteriyor.
