Suriye’de Aralık 2024’te yaşanan rejim değişikliğinin ardından İsrail ordusunun ülkenin güneyine yönelik askeri hareketliliği, geçici bir güvenlik önleminden kalıcı bir askeri altyapı ve fiili işgal düzenine dönüştü. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in işgal altındaki tampon bölgeye gerçekleştirdiği son teftiş ziyareti, bölgede inşa edilen tahkimatın ve derinleşen kara operasyonlarının ulaştığı boyutu yeniden uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı.
Uydu görüntüleri ve coğrafi harita analizleri, İsrail ordusunun 1974 Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması’nı ihlal ederek ateşkes sınırlarını belirleyen “Alfa Hattı”nı aştığını ve Suriye tarafındaki “Bravo Hattı”na kadar ilerlediğini kanıtlıyor. Yapılan incelemelere göre İsrail, tampon bölge içerisinde yaklaşık 235 kilometrekarelik bir alanı fiilen kontrolü altına aldı.
9 sabit askeri üs ve Şam’a 20 kilometre yaklaşan hat
Bölgedeki varlığını kalıcı hale getiren İsrail Silahlı Kuvvetleri, 474. Tugay bünyesinde faaliyet gösteren 9 ayrı sabit üs ve ileri harekat noktası kurdu. Bu ağın en kritik stratejik ayağını, Şam’dan Akdeniz kıyısındaki Hayfa Körfezi’ne kadar geniş bir alanı gözetleme imkanı sunan Cebel eş-Şeyh (Hermon Dağı) zirvesi oluşturuyor.
Kuzeydeki Hader beldesinden başlayarak Kuneytra, Dera ve Ürdün sınır hattına kadar uzanan bu askeri yapay hat; helikopter pistleri, bağımsız elektrik şebekeleri ve lojistik yollarla tahkim edildi. Ayrıca üslerin çevresindeki tarım arazileri ve bitki örtüsü iş makineleriyle tıraşlanarak geniş bir görüş ve atış sahası açıldı.
“İlan edilmemiş kontrol” ve 800’den fazla derin sızma
İsrail kara birlikleri, yalnızca tampon bölgeyle yetinmeyerek Suriye’nin iç kesimlerine yönelik derin devriye ve baskın taktiği uyguluyor. Çatışma ve Konum Verileri Projesi (ACLED) verilerine göre, rejim değişikliğinden bu yana Suriye topraklarında 800’ün üzerinde kara ihlali ve geçici kontrol noktası kurulması vakası kayıtlara geçti.
Bu operasyonlar kapsamında İsrail zırhlılarının Dera kırsalındaki Cubeyliye ormanlık alanına 63 kilometre, Şam kırsalındaki el-Kisve bölgesine ise 34 kilometre kadar sızarak başkent Şam’a sadece 20 kilometre mesafeye kadar yaklaştığı belgelendi. Benzer şekilde Süveyda kentine 22 kilometre mesafeye kadar operasyonel devriyelerin ulaştığı bildirildi.
“Yeni Doğu” projesi ve sınır boyu dev hendekler
İsrail basını, ordunun “Yeni Doğu” adını verdiği tahkimat projesi kapsamında sınırdaki derin hendek ve toprak set inşaatının yüzde 80’ini tamamladığını aktarıyor. Mecdel Şems’ten Dera kırsalındaki Yermuk Havzası’na kadar uzanan 32 kilometreyi aşkın hat boyunca, 4 metre derinlik ve 4 metre genişliğinde askeri hendekler kazıldığı ve bu yapının Suriye topraklarının içerisine yer yer 1.200 metreye kadar girdiği belirtiliyor.
Söz konusu tahkimat ve sızma faaliyetleri, İsrail’in güney sınırında geçici güvenlik adımlarının ötesinde yeni bir coğrafi ve stratejik statüko oluşturmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.
