Çin, cuma günü yaptığı açıklamada, iki komşu ülkenin Çin’in kuzeybatısındaki Urumçi kentinde bir araya geldiğine dair haberlerin ardından, Afganistan ile Pakistan arasındaki anlaşmazlıkları sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini duyurdu. Görüşmelere her iki ülkenin dışişleri ve savunma bakanlıklarından orta düzey yetkililerin temsil ettiği heyetler katılıyor.
Reuters haber ajansının perşembe günü kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Ramazan Bayramı vesilesiyle ilan edilen geçici ateşkesin çökmesi ve tarafların karşılıklı ateş açmasının ardından; görüşmeler temel olarak ateşkes sağlanması ve hayati önem taşıyan sınır kapılarının ticarete ve geçişlere yeniden açılması ihtimali üzerinde yoğunlaşıyor.
Çin’in aktif arabuluculuk rolü
Her iki ülkeyle batı sınırını paylaşan Çin, ağır can ve mal kayıplarına yol açan gerilimin ardından müttefiklikten düşmanlığa dönüşen iki ülke arasında arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Pekin yönetimi, iki ülkenin dışişleri bakanlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi ve geçtiğimiz mart ayında bölgeye özel bir elçi gönderdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning düzenlediği basın toplantısında süreci değerlendirerek, “Hem Pakistan hem de Afganistan Çin’in arabuluculuğuna önem veriyor, bunu memnuniyetle karşılıyor ve yeniden müzakere masasına oturmaya istekliler. Bu olumlu bir gelişme” ifadelerini kullandı. Mao, Çin’in arabulucu rolünü üstlendiğini, uygun koşullar yaratmak ve bir diyalog platformu sağlamak için her iki tarafla yakın koordinasyon içinde görüşmeleri teşvik ettiğini belirterek, üç ülkenin de zamanı geldiğinde daha fazla detay paylaşacağını sözlerine ekledi.
Geleneksel arabulucular İran savaşıyla meşgul
Çin’in bu inisiyatifi; Katar, Suudi Arabistan ve Türkiye gibi geleneksel bölgesel arabulucuların ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı askeri çatışmanın yansımalarıyla meşgul olduğu bir döneme denk geliyor. Bu ülkeler daha önce ekim ayında Afganistan ve Pakistan arasında benzer görüşmelere öncülük etmişti.
Krizin kökeni ve karşılıklı suçlamalar
Son tırmanış dalgasının kökleri, Pakistan’ın şubat ayı sonlarında düzenlediği hava saldırılarına dayanıyor. İslamabad yönetimi, Afgan tarafını Pakistan topraklarında saldırılar düzenleyen militanları barındırmak ve desteklemekle suçlarken, Kabil yönetimi bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.
Gerilim, geçen ay Pakistan’ın Kabil’deki bir uyuşturucu bağımlılığı rehabilitasyon merkezini hedef alan hava saldırısının ardından zirveye ulaştı. Afgan yetkililer saldırıda 400’den fazla kişinin öldüğünü açıklarken, Pakistan bu iddiayı yalanlayarak sadece “militanları destekleyen askeri tesislerin ve altyapının” hedef alındığını savundu.
