ABD Başkanı Donald Trump’ın Kongre ara seçimlerindeki hezimetin ardından en tartışmalı danışmanlarından Stephen Miller’ı Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü olarak ataması, hem Demokratların hem de bazı Cumhuriyetçilerin sert tepkisini çekti. Atamanın yarattığı tartışmalar sürerken, İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz’de yayımlanan Esther Solomon imzalı analiz, Miller ile İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir arasındaki ideolojik ve pratik paralellikleri mercek altına aldı.
Analizde, iki farklı ülkede ve siyasi iklimde bulunmalarına rağmen, her iki figürün de muhalif çevrelerce benzer aşırı sağ ve ırkçı sıfatlarla nitelendirildiğine dikkat çekildi; benimsedikleri dünya görüşü ve devlet aygıtını kullanma biçimleri karşılaştırıldı.
Aşırı ideoloji, azınlık karşıtlığı ve nefret söylemi
Analize göre Yahudi kökenli olan Miller ve Ben-Gvir, farklı coğrafyalarda olsalar da aşırı sağcı ideolojik kaynaklardan besleniyor. Stephen Miller, beyaz ırkın üstünlüğünü ve yerliciliği merkeze alan bir yaklaşımı benimserken; Itamar Ben-Gvir, Haham Meir Kahane’nin Yahudi üstünlüğünü savunan “Kahane” ideolojisine dayanıyor.
Her iki siyasetçi de toplumsal korkuları körükleme ve azınlıkları hedef gösterme konusunda ortak bir dil kullanıyor. Miller, yasal statüye sahip olanlar da dahil olmak üzere göçmenleri ısrarla “yasa dışı yabancılar” olarak yaftalarken; Ben-Gvir, hem işgal altındaki topraklarda hem de İsrail sınırları içinde yaşayan Filistinlileri sürekli “terörist” nitelemesiyle anıyor.
Toplu sürgün ve hukuk devleti ilkelerine direnç
Yazara göre iki ismin en belirgin ortak paydası “toplu sürgün ve tehcir” ajandası olarak öne çıkıyor. Miller; geçmişte Müslüman nüfusun yoğun olduğu ülkelere uygulanan seyahat yasakları, kitlesel sınır dışı operasyonları, ABD üniversitelerindeki Filistin destekçisi aktivistlerin hedef alınması ve Gazzeli sivillerin sığınma başvurularının engellenmesi süreçlerinde mimar rolü oynadı. Ben-Gvir’in siyasi vizyonu ise Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin zorla tehcir edilmesi ve işgalin kalıcı hale getirilmesi üzerine kurulu.
Bunun yanı sıra her iki isim de hukuki denetim mekanizmalarını ve bağımsız yargıyı işlevsiz kılma girişimleriyle biliniyor. Miller, yüzlerce göçmenin temel hukuki süreçler işletilmeden El Salvador’daki tartışmalı cezaevlerine sürülmesine yol açan politikalarda pay sahibi olurken; Ben-Gvir, İsrail polisini doğrudan siyasi emirlerine bağlamaya çalışarak hükümetin hukuk danışmanı ve yargı mekanizmasıyla sürekli çatışma yaşıyor.
Siyasi yükselişleri benzer, gelecekleri farklı yönlere evriliyor
Miller ve Ben-Gvir siyasi güçlerini sırasıyla Donald Trump ve Binyamin Netanyahu’ya borçlu bulunuyor. Her iki siyasetçi de liderlerinin güç kaybettiği seçim süreçlerinin meşruiyetini sorgulayan tavırlarıyla öne çıktı. Ancak benimsedikleri sert politikalar seçimlerde bumerang etkisi yarattı; ABD’de Latin kökenli seçmenlerin Cumhuriyetçilerden uzaklaşmasına, İsrail’de ise Arap seçmenlerin yüksek katılım göstererek Knesset’te 19 sandalye kazanmasına zemin hazırladı.
Tüm bu benzerliklere rağmen analistler, iki ismin siyasi kaderlerinin ayrışabileceğini belirtiyor. Stephen Miller, Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü yapılarak kariyerinin en güçlü noktasına ulaşırken; Ben-Gvir, Gadi Eisenkot liderliğinde yeni bir hükümetin kurulması halinde koltuğunu kaybederek muhalefet saflarına geçme riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
