İsrail’in saygın yayın organlarından Haaretz gazetesinin başyazısında, ülkedeki güvenlik cezaevlerinin 7 Ekim 2023 sonrasında sistematik şiddet, aç bırakma ve aşağılamanın hüküm sürdüğü işkence merkezlerine dönüştüğü vurgulandı. Gazete, mevcut tablonun son bulması için İsrail Cezaevi Hizmetleri’nin (IPS) tamamen lağvedilip yeniden inşa edilmesi gerektiğini, bununla birlikte İsrail toplumunun kapsamlı ve uzun soluklu bir ahlaki özeleştiri sürecine girmesinin zorunlu olduğunu kaydetti.
Yazıda, gazeteciler Hagar Shezaf ve Nir Hasson’un hazırladığı kapsamlı araştırmaya, insan hakları örgütlerinin raporlarına ve serbest bırakılan yüzlerce tutuklunun ilk elden tanıklıklarına dikkat çekildi.
Beş çocuk annesi Hiba el-Alevi’nin tanıklığı
Başyazıda, cezaevlerindeki muamelenin sembolü olarak Batı Şeria’dan beş çocuk annesi 38 yaşındaki Hiba el-Alevi’nin yaşadıklarına yer verildi. Çocuklarının geçimini sağlamak için çalışma izni olmaksızın İsrail’e girmeye çalıştığı gerekçesiyle Damon Cezaevi’nde 5,5 ay tutuklu kalan Alevi’nin maruz kaldığı ihlaller aktarıldı:
- Sistematik açlık: Günlük besinin bayat ve nemli 6 dilim ekmek, birer kaşık labne, reçel veya yetersiz pişmiş bakliyattan ibaret bırakılması.
- Fiziksel şiddet: Gardiyanlar tarafından saçından sürüklenme, darbedilme, ayak parmaklarına basılarak tırnağının koparılması ve dişlerinin kırılmasına yol açan darbeler.
- Zorlayıcı müdahaleler: Koğuşlarda biber gazı, ses bombası ve elektroşok cihazlarının kullanılması, onur kırıcı çıplak aramalar ve cezaevinde yayılan uyuz salgınına karşı tedavisiz bırakılma.
Haaretz, Alevi’nin yaşadıklarının münferit bir istisna olmadığını, güvenlik gerekçesiyle tutulan binlerce kişinin maruz kaldığı standart bir cezalandırma modelini yansıttığını belirtti.
Yüzü aşkın şüpheli ölüm ve toplumsal duyarsızlık
Haberde, 2023 yılından bu yana İsrail cezaevlerinde ve gözaltı merkezlerinde 100’den fazla tutuklunun hayatını kaybettiği hatırlatıldı. Hak ihlallerine dair çok sayıda somut kanıt ve belgenin kamuoyuna sunulmasına rağmen İsrail toplumunun büyük bir kısmının bu tabloya karşı derin bir kayıtsızlık sergilediği eleştirisi yöneltildi.
Gazete, kötü muameleye uğrayanların büyük bölümünün herhangi bir suçlama yöneltilmeksizin idari gözaltında tutulan kişilerden oluştuğuna işaret ederken; hukuk devletinde isnat edilen suç ne kadar ağır olursa olsun tutuklulara işkence yapılamayacağının altını çizdi.
“Güvenlik adı altında meşrulaştırılamaz”
Yazının sonuç bölümünde, aşırı sağcı politikacıların güdümündeki mevcut hükümetten asgari insani standartları beklemenin bir sonuç vermeyeceği ifade edildi. Kalıcı bir dönüşüm için cezaevi teşkilatının tamamen dağıtılarak baştan kurulması gerektiği yinelendi.
İşkence meselesinin sadece demir parmaklıklar ardındaki uygulamalarla sınırlı olmadığını vurgulayan Haaretz, toplumun bu ihlallerle yüzleşmesi, sorumlulardan hesap sorması ve “güvenlik” kisvesi altında işkence ve aşağılamanın normalleştirilmesini kesin bir dille reddetmesi gerektiğini belirtti.
