Hürmüz Boğazı’nda tırmanan kriz ve deniz ablukası nedeniyle petrol ihracatında darboğaza giren Irak, Suriye üzerinden Akdeniz’e uzanacak yeni bir enerji koridoru arayışına girdi. Reuters’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, Irak petrolünü Suriye’nin Baniyas Limanı’na taşıyacak yeni boru hattı projesinin en az 15 milyar dolara mal olması ve inşaat çalışmalarının yaklaşık 4 yıl sürmesi bekleniyor.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Petrol Bakanlığı’nın genişletilmiş toplantısında yaptığı konuşmada, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmadan en fazla zarar gören ülkelerden birinin Irak olduğunu belirterek, “Irak petrol ihracatında tek bir geçiş noktasına esir kalamaz” ifadelerini kullandı.
74 yıllık hat devre dışı: Tamamen yeni bir altyapı kurulacak
Yetkililer, mevcut Kerkük-Baniyas hattının yaklaşık 74 yıllık, ağır hasarlı ve modern teknik standartlara uygun olmaması sebebiyle onarılamayacağını, bu nedenle sıfırdan entegre bir iletim sistemi kurulacağını vurguluyor:
-
Entegre güzergâh: Yeni sistem; Irak’ın güney ve kuzey petrol sahalarını batıdaki Hadise toplama merkezine, oradan da Suriye kıyısındaki Baniyas’a bağlayacak.
-
Proje parametreleri: Suriye Petrol Şirketi (SPC) Taşımacılık ve Depolama İşlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ahmed Kabbacı, hattın 1.520 kilometre uzunluğunda ve 52 inç çapında projelendirildiğini, kapasitesinin ise günlük 2 milyon varile ulaşacağını belirtti.
-
Uluslararası konsorsiyum: Suriye yönetimi, 17 Temmuz’da Washington’da Irak ve 6 uluslararası şirketten oluşan bir konsorsiyumla fizibilite ve uygulama mutabakatı imzaladı.
Irak bütçesi ve petrol gelirlerinde sert daralma
Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) verilerine göre, kriz öncesinde Basra Körfezi limanları ağırlıklı olmak üzere günlük yaklaşık 3,6 milyon varil petrol ihraç eden Bağdat yönetimi, ihracat hacminde ciddi kayıplar yaşadı. Temmuz ayında toplam ihracat 35,5 milyon varile kadar gerilerken, ağustos ayında günlük 2 milyon varil seviyesine ulaşılarak kısmi bir toparlanma sağlansa da rakamlar kriz öncesi dönemin oldukça gerisinde kaldı.
Başbakan Zeydi, maliye bütçesinin ana omurgasını petrol gelirlerinin oluşturduğuna dikkat çekerek, “Satılamayan her varil petrol; geciken bir maaş, aksayan bir kamu hizmeti ve devlet hazinesine yazılan doğrudan bir kayıptır” uyarısında bulundu.
Alternatif güzergâhlar: Ceyhan ve kara yolu sevkiyatı
Irak, Hürmüz krizinin etkilerini hafifletmek amacıyla alternatif koridorları devreye sokuyor:
-
Ceyhan Limanı: Kerkük sahalarından Türkiye’deki Ceyhan Limanı’na uzanan boru hattı üzerinden günlük 250 bin varillik sevkiyat hedefleniyor.
-
Suriye’ye tanker sevkiyatı: Suriye Petrol Şirketi, Tenef ve Yarubiye sınır kapıları üzerinden her gün 900 ila 1.000 Irak petrol tankerinin Suriye limanlarına ve tesislerine geçiş yaptığını duyurdu.
