ABD ordusunun en pahalı ve gelişmiş insansız hava araçlarından biri olan MQ-9 Reaper, İran ile yaşanan çatışmalarda beklenen askeri üstünlüğü sağlamakta zorlanıyor. The Washington Post gazetesinin üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, tanesi donanımına bağlı olarak 30 ila 50 milyon doları bulan bu İHA’ların yaklaşık yüzde 25’i kaybedildi.
Stratejik Hürmüz Boğazı üzerinde teknik üstünlük kurmak amacıyla yoğun şekilde görevlendirilen Reaper filosu, bölgede ucuz maliyetli hava savunma ve karşı tedbir sistemlerinin hedefi oldu. Düşük irtifada ve yavaş seyreden hava araçlarının İran ordusu ve bölgedeki müttefik unsurlar için kolay hedef haline geldiği kaydedildi.
Hürmüz Boğazı’nda 1,3 milyar dolarlık fatura
ABD Savunma Bakanlığı verileri ve resmi bütçe raporlarına göre, kriz öncesinde ABD ordusunun envanterinde (istihbarat teşkilatları hariç) 165’i Hava Kuvvetleri’nde, 20’si Deniz Piyadeleri’nde olmak üzere toplam 185 adet MQ-9 Reaper bulunuyordu.
Korgeneral David Tabor’un Senato’ya sunduğu bilgilere göre envanterdeki faal İHA sayısı yaklaşık 135’e geriledi. Kayıpların yalnızca İHA gövdeleri üzerinden Amerikan vergi mükelleflerine maliyetinin 1,3 milyar doları aştığı hesaplanıyor. Bazı yetkililer, düşen araçların tamamının vurulmadığını, iletişim kesintileri ve teknik aksaklıklar sebebiyle kaza kırıma uğrayan İHA’ların da bulunduğunu ifade etti.
MQ-9 Reaper modelinin teknik özellikleri:
-
Görev Tanımı: Yüksek hassasiyetli keşif, gözetleme ve güdümlü nokta hava saldırıları.
-
Birim Maliyeti: Taşıdığı gelişmiş radar, elektro-optik sensör ve mühimmata göre 30 ila 50 milyon dolar.
-
Yeni Arayış: Pentagon, yüksek maliyetli Reaper’ların yerine sürü halinde görev yapabilen, ucuz ve feda edilebilir yeni nesil İHA filoları kurmayı planlıyor.
ABD cephaneliğinde derin tükenmişlik
Reaper kayıpları; Ukrayna savaşına verilen askeri destek ve İran ile tırmanan gerilim nedeniyle azalan ABD mühimmat stoklarındaki genel tükenmişliğin bir parçası olarak değerlendiriliyor. ABD ordusunun özellikle Tomahawk seyir füzeleri, Patriot ve THAAD hava savunma sistemleri stoklarında ciddi daralmalar yaşandığı belirtiliyor.
Askeri uzmanlar, savunma ve taarruz sistemlerindeki bu erimenin Washington’ın bölgedeki askeri seçeneklerini kısıtladığına dikkat çekiyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, eylül ayı sonuna kadar çatışmaların operasyonel maliyetinin 37,5 milyar dolara ulaşacağını öngörürken; Donald Trump yönetiminin boşalan askeri depoları yeniden doldurabilmek için Kongre’den 67 milyar dolarlık ek savunma bütçesi talep ettiği bildirildi.
