Küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda askeri gerilim bir kez daha sıcak temasa dönüştü. İran Devrim Muhafızları Ordusu, boğazdan geçiş yapan dev bir ham petrol tankerinde mayın patlaması sonucu infilak meydana geldiğini duyurdu. Olayın hemen ardından açıklamalarda bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise seyrüseferin normale dönmesi amacıyla Washington yönetimine şartlı bir yol haritası ilettiklerini bildirdi.
Devrim Muhafızları Donanması tarafından yapılan açıklamada, söz konusu tankerin İran’ın belirlediği geçiş güzergahlarının dışına çıktığı ve deniz mayınına çarparak hareket kabiliyetini kaybettiği belirtildi. Geminin Amerikan ordusunun yönlendirmesiyle uydu takip sistemlerini kapattığı iddia edilirken, Tasnim Haber Ajansı’na konuşan askeri yetkililer Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olduğunu yineleyerek İran talimatlarına uymayan gemilerin hedef olacağı uyarısında bulundu.
Tahran’dan Katar aracılığıyla 7 günlük ateşkes ve açılış teklifi
Bağdat’ta düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Zirvesi marjında konuşan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, seyrüsefer güvenliğini sağlama taahhütlerini sürdürdüklerini savundu. Boğazdaki güvenlik krizinin ABD ve İsrail’in bölgedeki askeri hamlelerinin doğrudan bir sonucu olduğunu öne süren Arakçi, krizin aşılması için somut bir adım attıklarını kaydetti.
İran’ın arabulucu Katar üzerinden muhataplarına 7 günlük bir eylem planı sunduğunu belirten Arakçi, gerekli güvenlik koşullarının ve garantilerin sağlanması halinde boğazın bu süre zarfında sivil deniz trafiğine açılabileceğini, nihai kararın artık Beyaz Saray’ın tutumuna bağlı olduğunu vurguladı.
“Sorunlar askeri yöntemlerle çözülemez”
Bölgesel anlaşmazlıkların askeri müdahalelerle çözülemeyeceğini dile getiren İran Dışişleri Bakanı, daha önce üzerinde uzlaşılan barış parametrelerine dönülmesi gerektiğini belirtti:
- İslamabad mutabakatı: Pakistan ve Katar’ın diplomatik girişimleriyle ABD ve İran arasında bir mutabakat zaptı imzalandığını hatırlatan Arakçi, anlaşmanın Washington’ın tek taraflı adımları nedeniyle akamete uğradığını söyledi.
- Bölge ülkelerine çağrı: Hiçbir aktörün başkalarının güvenliği pahasına sürdürülebilir istikrar sağlayamayacağını belirten Tahran yönetimi, komşu ülkelerden topraklarını ve hava sahalarını İran’a yönelik operasyonlara açmamasını istedi.
- Şartlı müzakere: Tehdit ve askeri baskı altında geri adım atmayacaklarını yineleyen bakanlık, karşılıklı saygı ve güvenilir garantiler çerçevesinde diyalog kapısının açık olduğunu duyurdu.
Enerji piyasalarının yakından izlediği bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nda fiili ablukanın son bulmasının Washington ile Tahran arasında yürütülecek dolaylı diplomasinin sonucuna kilitlendiğini gösteriyor.
