ABD merkezli CBS News televizyonunun “60 Minutes” programı, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir savaş uçağının İran üzerinde düşürülmesinin ardından başlatılan ve Amerikan askeri tarihinin en karmaşık tahliye görevlerinden biri olarak nitelendirilen gizli operasyonun ayrıntılarını paylaştı. Görev kapsamında Amerikan özel kuvvetleri, 46 yıl sonra ilk kez İran topraklarına fiilen ayak bastı.
Olay, 2 Nisan gecesi “Dude 44” çağrı kodlu Amerikan F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının İsfahan’ın güneyindeki füze ve İHA tesislerini hedef aldığı sırada gerçekleşti. Yaklaşık 30 milyon dolar değerindeki jet, omuzdan atılan bir hava savunma füzesiyle (MANPADS) vuruldu. Uçakta yer alan pilot (“Alfa”) ile silah sistemleri subayı (“Bravo”) fırlatma koltuğunu kullanarak uçağı terk etmek zorunda kaldı.
Saatte 160 kilometre hızla serbest düşüş
Uçaktan atlayan iki personelden pilot “Alfa” paraşütle güvenli şekilde iniş yaparken, arka koltuktaki “Bravo” kod adlı subayın paraşütü patlamanın etkisiyle açılmadı. Yaklaşık 113 ila 161 kilometre hızla yere çakılan subay; sırtında, kolunda ve omzunda meydana gelen kırıklara rağmen hayatta kalmayı başardı.
Olayı “modern çağın mucizesi” olarak tanımlayan subay, düşüşün ardından hızla toparlanıp sarp kayalıklara gizlendiğini ve iki gün boyunca düşman hatlarının gerisinde hayatta kalma mücadelesi verdiğini anlattı.
24 saatlik bekleme planı ve zamana karşı yarış
Saldırının hemen ardından Tahran yönetimi enkaz görüntülerini paylaştı ve Devrim Muhafızları ile yerel silahlı milisler pilotları yakalamak için geniş çaplı arama başlattı. Arama ekiplerinin gizlenen subayın birkaç yüz metre yakınına kadar geldiği bildirildi.
- Pilot kurtarıldı: Olaydan 6 saat sonra düzenlenen ilk operasyonla pilot “Alfa” ateş altında bölgeden tahliye edildi; ancak “Bravo”nun yerine ulaşılamadı.
- Taktik erteleme: Ağır yaralı subayın hareket edebildiğini bildirmesi üzerine, Savunma Bakanı Pete Hegseth şartların olgunlaşmadığı gerekçesiyle operasyonu 24 saat erteledi.
- İstihbarat hamlesi: Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), İran unsurlarını sahadan uzaklaştırmak için çok yönlü sahte istihbarat ve yanıltma taktiklerini devreye soktu.
46 yıl sonra İran çölüne ilk çıkarma
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) koordinasyonunda başlatılan ikinci aşamada 90’dan fazla özel harekat askeri İran topraklarına indirildi; hava desteği ve planlamada ise binlerce personel görev aldı.
Geçici bir çöl pistine inen iki büyük nakliye uçağından havalanan “Little Bird” tipi hafif taarruz helikopterleri, dağlık alana gizlenen subayı sağ olarak kurtarmayı başardı. Ancak çöl kumuna saplanan iki ana kurtarma uçağı kalkış yapamadı. Özel Hava Kuvvetleri birimlerinin devreye girerek personeli başka bir rota üzerinden tahliye etmesinin ardından, gizli askeri teknolojilerin İran güçlerinin eline geçmesini önlemek amacıyla her biri 100 milyon dolar değerindeki iki uçak ve operasyonda kullanılan helikopterler ABD güçlerince hava saldırısıyla imha edildi.
