İsrail’de yaklaşan genel seçimler öncesinde siyasi gündem, 7 Ekim 2023 saldırılarının sorumluluğu ve savaşın yönetilme biçimi üzerinden derin bir hesaplaşmaya sahne oluyor. Başbakan Binyamin Netanyahu ile muhalefet cephesi sandık öncesinde iki temel meseleye odaklanmış durumda: Güvenlik fiyaskosunun asıl sorumlusunun kim olduğu ve uzun süren çatışmaların ardından ülkeyi gelecekte kimin yöneteceği.
Muhalefet partileri yaşanan zafiyetin Netanyahu’nun uzun yıllara yayılan politikalarının bir sonucu olduğunu savunurken; Başbakan Netanyahu ordu ve iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet yönetimlerini operasyonel ve istihbari yetersizlikle suçlayarak sorumluluğu güvenlik bürokrasisine yöneltmeye çalışıyor.
İstihbarat belgeleri ve tutanak tartışmaları
İsrail medyasında yer alan son ifşaatlar, saldırı öncesindeki süreçte ihmaller zinciri yaşandığına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. İsrail basınına yansıyan toplantı belgelerine göre, güvenlik birimlerinin Gazze yönetimine karşı önleyici adımlar atılması yönünde sunduğu tavsiyelerin dönemin hükümeti tarafından kabul görmediği iddia ediliyor.
Bunun yanı sıra, Netanyahu’nun eski askeri sekreteri Avi Gil’in yaptığı açıklamalar hükümet içindeki çatlağı gözler önüne serdi. Netanyahu’nun ordu, Şin-Bet ve Mossad liderleriyle ortak güvenlik toplantısı yapmak yerine liderlerle ayrı ayrı görüşmeyi tercih ettiği ve saldırı sabahına ait telefon görüşmesi tutanaklarının saatlerinde değişiklik yapıldığına dair iddiaların soruşturulduğu kamuoyuna yansıdı. Eski Şin-Bet Direktörü Ronen Bar ise hükümetin uyarıları göz ardı ettiğini belirterek tüm görüşme kayıtlarının sansürsüz şekilde yayımlanmasını talep ediyor.
Güvenlik başarısı söylemi ve rehine krizi
Netanyahu seçim stratejisini “7 Ekim günü neredeydiniz?” sorusundan çıkarıp “Sonrasında ne başardık?” zeminine oturtmayı hedefliyor. Askeri operasyonları ve esirlerin geri getirilmesini kendi liderlik hanesine yazdırmaya çalışan iktidar bloku, sağ seçmeni konsolide etmek amacıyla “güvenlik ve egemenlik” merkezli bir kampanya yürütüyor.
Buna karşılık esir takası müzakerelerini yürüten eski askeri yetkililer ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant, çatışmaların koalisyonu koruma saikleriyle gereksiz yere uzatıldığını ve daha erken bir anlaşmayla kayıpların azaltılabileceğini ifade ediyor.
Muhalefetin bağımsız soruşturma vaadi
Muhalefet kanadı ise seçim sonrasında ilk icraat olarak Yüksek Mahkeme denetiminde tam yetkili, bağımsız bir resmi soruşturma komisyonu kurulmasını vadetti. Gadi Eisenkot, Yair Lapid ve Naftali Bennett gibi isimler mağdur ailelerinin kurduğu inisiyatiflerle ortak mitingler düzenleyerek hesap verilebilirlik çağrısında bulunuyor. Aşırı sağ ve iktidar partisi Likud ise böyle bir komisyonun siyasi amaçlarla hareket edeceğini ileri sürerek yargı denetimindeki soruşturmaya karşı çıkıyor.
Anketlerde kafa kafaya yarış
Kamuoyu araştırmaları toplumdaki bölünmüşlüğü teyit ediyor. Yapılan son anketlere göre seçmenlerin yüzde 60’tan fazlası 7 Ekim zafiyetinde Netanyahu’nun ciddi sorumluluğu olduğunu ve bağımsız bir soruşturma açılması gerektiğini düşünüyor. Ancak bu memnuniyetsizlik bloklar arasındaki sandalye dağılımına doğrudan bir üstünlük olarak yansımış değil. Anketler iktidar ve muhalefet bloklarının parlamentoda birbirine çok yakın sayılarda kaldığını gösterirken, 27 Ekim’deki oylamanın hem hükümetin hem de İsrail’in geleceğini belirleyecek kritik bir referandum niteliği taşıdığı vurgulanıyor.
