Orta Doğu’da gerilim tırmanırken, İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri arasında İran’a yönelik olası bir askeri harekat konusunda yoğun temas trafiği yürütülüyor. İsrail kamu yayıncısı KAN’ın aktardığı bilgilere göre, üst düzey İsrailli askeri ve sivil yetkililer, Amerikalı mevkidaşlarıyla Tahran yönetimine karşı devreye sokulabilecek muhtemel senaryoları ve ortak harekat planlarını masaya yatırdı.
Görüşmelerin odak noktasında, İran’ın enerji altyapısı ile nükleer tesislerinin hedef alınması olasılığı yer alıyor.
Masadaki en ağır koz: “Bombaların anası” MOAB
İsrail basınında yer alan ayrıntılara göre ABD ordusu, olası bir operasyonda kullanılmak üzere yeni taarruz planları hazırladı. Bu planlar arasında Amerikan cephaneliğindeki nükleer olmayan en güçlü konvansiyonel mühimmat olan “GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast” (MOAB) ya da kamuoyunda bilinen adıyla “bombaların anası”nın kullanılması ihtimali de bulunuyor.
Yaklaşık 9,8 ton ağırlığında devasa bir tahrip gücüne sahip olan ve en son 2017 yılında Afganistan’da kullanılan bu mühimmat, psikolojik harp unsuru olarak da kabul ediliyor. Geniş alanları temizleme kabiliyetine sahip bombanın sivil kayıplara ve yüksek yan hasara yol açma riski bulunurken; uzmanlar, Cebel El-Fas gibi yerin derinliklerine inşa edilmiş tahkimatlı sığınaklara karşı ne derece etkili olacağı konusunda şüpheler barındırıyor.
Trump ve seçim takvimi askeri kararları etkiliyor
Beyaz Saray ve Pentagon konuyla ilgili resmi bir yorum yapmaktan kaçınırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası bir saldırı emri vermesi halinde bu adımın bölgede benzeri görülmemiş bir tırmanışa yol açabileceği belirtiliyor. Trump, kısa süre önce yaptığı değerlendirmede önümüzdeki ayın başlarında gerçekleşecek Kongre ara seçimlerinden önce bir saldırı planlamadıklarını belirterek, askeri seçeneklerin “seçim sonrasında değerlendirileceğini” ifade etmişti.
Öte yandan İsrail Kanal 12 televizyonu, İsrail güvenlik kurumlarının seçimlerin zamanında yapılmasını savunduğunu ve operasyonel bir zorunluluk olmadıkça erken bir tırmanışa girilmemesi yönünde tavır aldığını duyurdu. Habere göre, Tahran’ın hareket tarzında önümüzdeki birkaç hafta içinde acil bir askeri müdahaleyi gerektirecek somut bir değişim gözlemlenmedi.
Tahran’dan Washington’a diyalog çağrısı
Washington ve Tel Aviv hattında askeri planlar konuşulurken, Tahran cephesinden diplomasi vurgusu geldi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’ye güç dili yerine diyalog ve mantık zemininde hareket etme çağrısında bulundu.
İran’ın dış baskılara ve askeri tehditlere boyun eğmeyeceğinin altını çizen Pezeşkiyan, karşı tarafın İran’ı teslim almaya yönelik hesaplarının gerçekçi olmadığını belirterek, ülkesinin müzakereye açık ancak her türlü senaryoya karşı hazırlıklı olduğunu vurguladı.
