Yıllardır süregelen derin enerji krizi nedeniyle günlük hayatın aksadığı Lübnan için Katar devreye girdi. Hazırlanan kapsamlı yatırım planına göre Doha yönetimi, Lübnan’da toplam 1650 megavat (MW) kapasiteye sahip iki büyük elektrik santrali inşa etmeyi ve Beyrut yönetimine 20 yıl boyunca sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarik etmeyi hedefliyor.
Lübnan kamu maliyesine doğrudan yük getirmeden hayata geçirilmesi öngörülen proje, elektrik üretim maliyetlerini düşürmeyi ve ülkedeki kronik elektrik kesintilerini kalıcı olarak sona erdirmeyi amaçlıyor.
Lübnan bütçesine yük getirmeyen yatırım modeli
“Ulusal Entegre Enerji Yatırım Programı” başlığını taşıyan taslak belgeye göre, proje kapsamında gazla çalışan kombine çevrim teknolojisine sahip iki santral kurulacak. Tesislerden ilki Lübnan’ın kuzeyindeki Deyr Ammar bölgesinde, ikincisi ise güneydeki Zahrani bölgesinde konumlandırılacak. Her biri 825 megavat üretim kapasitesine sahip olacak santraller, ülkenin şebeke kapasitesine 1650 megavatlık doğrudan katkı sunacak.
Yatırım paketinin en kritik ayaklarından birini ise uzun vadeli yakıt güvencesi oluşturuyor. Katar Enerji (QatarEnergy) ile Lübnan arasında 20 yıllık LNG tedarik anlaşması imzalanması planlanıyor. Gaz tedarik zincirinde günlük 3,5 milyon metreküp kapasiteli bir yüzer LNG depolama ve yeniden gazlaştırma ünitesi (FSRU) kullanılacak. Buna ek olarak, Suriye üzerinden geçen Arap Gaz Boru Hattı aracılığıyla da günlük 4,5 milyon metreküplük gaz akışı sağlanması hedefleniyor.
Projenin en dikkat çekici finansal yönü ise Lübnan devlet bütçesinden herhangi bir peşin sermaye harcaması talep edilmemesi. Tesislerin inşası ve işletmesi, özel sektör ortaklıkları ve proje finansmanı modelleriyle finanse edilecek; ödeme taahhütleri ve teminat şartları ise hükümetler arası müzakerelerle netleştirilecek.
Yenilenebilir enerji ve bölgesel hatlar devreye girecek
Katar’ın sunduğu enerji paketi yalnızca doğal gaz santralleriyle sınırlı kalmıyor; ülkenin enerji karmasını yeşil dönüşümle çeşitlendirmeyi de kapsıyor:
- Güneş enerjisi: Toplam 800 megavatlık fotovoltaik güneş enerjisi santralleri kurulacak.
- Rüzgar enerjisi: 440 megavat kurulu güce sahip rüzgar türbini projeleri geliştirilecek.
- Depolama altyapısı: Şebeke dengesini korumak için büyük ölçekli batarya enerji depolama sistemleri devreye alınacak.
- Suriye üzerinden iletim: İki ayrı hat üzerinden Suriye’den ilk aşamada 300 megavat elektrik ithalatı gerçekleştirilecek.
İki ülke hükümetinin resmi onayına tabi olan taslağın bürokratik süreçlerin hızla tamamlanması durumunda 3 yıllık bir takvim içinde faaliyete geçebileceği belirtiliyor.
Günde birkaç saatlik elektrikten kesintisiz şebekeye
Lübnan’da devlet kontrolündeki elektrik kurumu, yüksek işletme maliyetleri, yakıt kıtlığı ve altyapı yetersizliği sebebiyle abonelerine günde yalnızca birkaç saat enerji sağlayabiliyor. Halk ve ticari işletmeler, temel aydınlatma ve soğutma ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına yüksek faturalar ödeyerek özel dizel jeneratörlere bağımlı kalıyor.
Geçtiğimiz günlerde Beyrut’ta bir araya gelen Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, iki ülke arasındaki enerji iş birliği çerçevesinde mutabakata varıldığını duyurmuştu. Lübnan Başbakanı Selam, Katar’ın finansman, yapım ve işletme süreçlerini üstleneceği bu projenin Lübnan ekonomisi üzerindeki yükü hafifleterek ülkenin toparlanma sürecine stratejik bir ivme kazandıracağını ifade etti.
