Kolombiya yönetiminin işgal altındaki Kudüs’te diplomatik temsilcilik açma adımı, İslam ve Arap dünyasında geniş yankı uyandırarak ortak bir diplomatik tepkiye yol açtı. Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 18 ülkenin dışişleri bakanları ortak bir bildiri yayımlayarak Bogota yönetiminin kararını kınadı ve bu adımdan derhal geri dönülmesi çağrısında bulundu.
Türkiye, Katar, Ürdün, Endonezya, Cezayir, Cibuti, Suudi Arabistan, Sudan, Somali, Suriye, Umman, Filistin, Kuveyt, Lübnan, Libya, Mısır, Malezya ve Yemen dışişleri bakanlarının imzasını taşıyan bildiride, büyükelçilik açılışının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarını açıkça çiğnediği ve iki devletli adil barış çabalarını baltaladığı vurgulandı.
“Kudüs’ün statüsünü değiştirmeye yönelik kararlar hükümsüzdür”
Ortak bildiride, Doğu Kudüs’ün 1967’den bu yana işgal altında bulunan Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu hatırlatıldı. Kudüs’ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeyi hedefleyen ya da kenti İsrail’in başkenti olarak tanıyan hiçbir kararın meşru kabul edilmeyeceği, uluslararası hukuk nezdinde yok hükmünde olduğu ifade edildi.
Açıklamada, BMGK’nin 1980 tarihli 476 ve 478 sayılı kararlarına atıfta bulunularak, üye ülkelerin Kudüs’teki diplomatik misyonlarını geri çekmesi yönündeki bağlayıcı maddelere sadık kalınması istendi. Kolombiya hükümetine, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin devletinin kurulması hakkına saygı gösterme çağrısı yinelendi.
Kahire’de diplomatik nota: Maslahatgüzar bakanlığa çağrıldı
Karara yönelik en sert adımlardan biri Mısır’dan geldi. Mısır Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya’nın Kahire Maslahatgüzarını bakanlığa çağırarak resmi protesto notasını iletti.
Mısır resmi haber ajansının aktardığı bilgilere göre, diplomatik görüşmede Kahire yönetimi, Kudüs’te atılan bu tek taraflı adımın kesin bir dille reddedildiğini vurguladı. Mısır makamları, bu tür sorumsuzca adımların bölgede tansiyonu tehlikeli biçimde tırmandıracağı ve barış çabalarına doğrudan zarar vereceği uyarısında bulundu.
46 yıl sonra gelen rota değişikliği
Kolombiya, 28 Ağustos 1980 tarihinde BMGK’nin 478 sayılı kararına uyarak Kudüs’teki diplomatik temsilciliğini Tel Aviv’e taşıdığını Birleşmiş Milletler’e resmi olarak bildirmişti. Ülkenin yaklaşık 46 yıl sonra bu kararı tersine çevirerek elçiliğini yeniden Kudüs’te açması, uluslararası hukukun çiğnenmesi olarak nitelendiriliyor.
Uluslararası toplumun büyük çoğunluğu, kentin statüsünün barış müzakereleriyle belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Tel Aviv’de kalmayı sürdürüyor. Günümüzde ABD, Guatemala, Honduras, Kosova, Papua Yeni Gine ve Paraguay gibi sınırlı sayıda ülke büyükelçiliklerini Kudüs’e taşımış durumda bulunuyor.
