İsrail’de 27 Ekim’de düzenlenecek 26. Knesset genel seçimleri öncesinde, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi aday listesini belirlemek üzere ön seçim sürecini başlattı. Yaklaşık 140 bin kayıtlı parti üyesinin oy kullandığı yarış, parti içi anketlerde beklenen milletvekili sayısının gerilemesi ve Netanyahu’nun doğrudan atama yetkisine sahip olduğu kontenjanları artırması nedeniyle sert bir iç rekabete sahne oluyor.
İsrail medyasında yer alan değerlendirmelere göre, partinin ulusal listede seçilme şansı yüksek ilk 30 sıra içerisindeki “garanti” koltuk sayısı yaklaşık 17 ile sınırlı görünüyor. Mevcut 31 bakan ve milletvekilinin yarıştığı tabloda, mevcut kadronun yaklaşık yarısının ve şu an görev yapan 8 kadın milletvekilinden büyük kısmının meclis dışında kalabileceği belirtiliyor.
“Tasfiye listeleri” ve parti içi çekişme
Ön seçim atmosferinde parti teşkilatları ve mesajlaşma grupları üzerinden dolaşıma sokulan “tasfiye listeleri” öne çıkıyor:
-
Kulis Baskısı ve İttifaklar: Parti içi hizipler ve önde gelen isimler, rakip gördükleri mevcut bakan ve vekillerin sıralamada geriye düşmesi için organize listelerle seçmen bloklarını yönlendiriyor.
-
Öne Çıkan Adaylar: Geçtiğimiz seçimlerde 25. sırada yer alan Tally Gotliv’in taban yoklamalarında üst sıralara tırmandığı görülürken; Bakan Amichai Chikli ve Bakan Yardımcısı Almog Cohen gibi isimlerin üst sıraları zorladığı kaydediliyor.
Adaylık şartları ve katılım maliyetleri
Likud tüzüğüne göre ön seçimde aday olabilmek için en az 3 yıllık kesintisiz parti üyeliği ve aidat ödeme şartı aranıyor. Oy kullanma hakkı için ise en az 16 aylık üyelik koşulu bulunuyor.
Genel Merkez, parti liderine özel durumlarda bu süreyi kısaltma yetkisi tanırken; Netanyahu bu istisnayı Otzma Yehudit kökenli Almog Cohen, eski bakan Ze’ev Elkin, yedek savaş pilotu Shai Kalach ve televizyoncu Dror Kapah gibi isimler için kullandı.
Adayların kampanya yürütmek için ödemesi gereken katılım payı bakan ve milletvekilleri ile ulusal liste adayları için 10 bin şekel (yaklaşık 3 bin 390 dolar), bölge adayları için ise 5 bin şekel olarak belirlendi. Ulusal listede seçilebilir bir sırayı garanti altına almak için en az 20 bin ila 25 bin arasında oy toplanması gerektiği hesaplanıyor.
Netanyahu’nun rekor “kontenjan” yetkisi
Likud Merkez Komitesi’nin kararıyla Başbakan Netanyahu, parti listesindeki 3, 5, 9, 11, 15, 18, 26 ve 29. sıralar dahil olmak üzere 8 doğrudan kontenjan hakkı elde etti. Bu sayı, 2015’teki 2 ve 2019’daki 5 kontenjanlık yetkinin üzerine çıkarak parti tarihindeki en yüksek doğrudan atama oranına ulaştı.
Netanyahu’nun bu kontenjanları Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Savunma Bakanı Yisrael Katz, Merkez Komite Başkanı Haim Katz ve iş insanı Oren Dobronsky gibi isimler ile hayat pahalılığı ve ekonomi odaklı kamuoyu desteği bulunan eski bakan Moshe Kahlon gibi figürler için değerlendirdiği aktarılıyor. Bu durum, ön seçimde yarışan mevcut vekillerin girebileceği açık kontenjan sayısını daha da daraltıyor.
