İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Hamas’ın tamamen silahsızlandırılmasını herhangi bir askeri çekilmenin ön şartı olarak koşarak 15 maddelik Gazze yol haritasını reddetmesi, ateşkes sürecinde yeni bir kriz yarattı. Bu tutum, silahsızlanma ve çekilme süreçlerinin takvimlendirilmesi konusunda taraflar arasında kimin ilk adımı atacağı ve verilen taahhütlerin nasıl garanti altına alınacağı sorularını gündeme getirdi.
Reddin arkasındaki siyasi ve seçim hesapları
Netanyahu’nun bu çıkışı, Ekim 2026’da yapılması planlanan İsrail genel seçimleri öncesinde geldi. Kamuoyu yoklamalarında muhalefet blokunun gerisinde kalan İsrail Başbakanı, koalisyonundaki aşırı sağcı bakanların “Gazze’de taviz verildiği” yönündeki sert eleştirileriyle karşı karşıya bulunuyor.
İbrani Üniversitesi’nden araştırmacı Roni Shakid, Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump ile yeni bir siyasi gerilime girmeyi seçim malzemesi olarak görebileceğini ifade ediyor. Netanyahu bu tutumuyla aşırı sağ seçmene “silahsızlanma olmadan çekilme yok” mesajı verirken, Washington ile yaşanan görüş ayrılığını da kendi şartlarını kabul ettirme çabası olarak sunmayı hedefliyor.
Washington’ın tutumu ve sahadaki hazırlıklar
İsrail Başbakanı’nın açıklamalarına rağmen, Beyaz Saray ve ABD’li yetkililer bu söylemleri yaklaşan seçim döneminin bir parçası olarak değerlendiriyor. Washington hattından gelen bilgiler, plandaki takvimin arkasında durulduğunu gösteriyor:
-
Çok Uluslu Güç Üssü: Rafah’ta kurulacak çok uluslu gücün ilk üssünün inşasına 30 Ağustos’ta başlanması planlanıyor.
-
Üç Cepheyi Kapatma Çağrısı: ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan Amiral Brad Cooper’ın Tel Aviv temaslarında, İsrail’in Gazze, Lübnan ve İran cephelerindeki askeri operasyonları sonlandırması yönündeki mesajı ilettiği belirtiliyor.
-
Birliklerin Azaltılması: İsrail güvenlik teşkilatının Gazze’deki askeri varlığı azaltmaya hazırlandığı ve 99. Tümen’in bölgeden çekilerek operasyonların tek tümen seviyesine indirileceği ifade ediliyor.
Arabulucuların temasları ve sahadaki durum
Mısır, Katar ve Türkiye’den oluşan arabulucu ülkeler, ABD güvencesi doğrultusunda diploması trafiğini sürdürüyor. Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty, Gazze Barış Konseyi İcra Direktörü Nickolay Mladenov ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek sürecin takibini yaptı.
Ateşkes şartlarına rağmen İsrail’in saha ihlalleri devam ediyor. 10 Ekim 2025’ten bu yana yaşanan ihlaller sonucunda 1.258 Filistinli hayatını kaybetti, 4.139 kişi ise yaralandı.
