Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ve beraberindeki heyetin, Lazkiye’deki Hmeymim Hava Üssü ile Tartus Limanı’na gerçekleştirdiği resmi ziyaret sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Ziyaret sırasında Rus subayların Suriyeli heyetin arkasından yürüdüğü anlara ait görüntüler, 2017 yılında aynı üste devrik lider Beşar Esed’in Rus Vladimir Putin’in yanına gitmesinin bir Rus subay tarafından elle engellendiği meşhur anla karşılaştırıldı.
Sosyal medya kullanıcıları ve Suriyeli aktivistler, iki olay arasındaki farkı Suriye’nin ulusal egemenliğinin yeniden tesisi olarak yorumladı. 2017’deki görüntü devrik rejimin vesayet altında olduğunun bir simgesi sayılırken, yeni görüntüler Suriyeli yetkililerin kendi egemenlik alanlarında tam yetkiyle hareket ettiğini gösterdi.
“Şaraa – Putin” mutabakatı ve askeri yapının dönüşümü
Analistler, yaşananların sadece sembolik bir görüntüden ibaret olmadığını, “Şaraa – Putin” mutabakatı çerçevesinde Rus askeri varlığının yeniden yapılandırılmasının bir sonucu olduğunu vurguluyor:
-
Eğitim Merkezine Dönüşüm: Yapılan anlaşma uyarınca Rus üsleri ve askeri tesisleri ortak eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine dönüştürülecek.
-
3 Aylık Geçiş Süreci: Mutabakat metni, üslerin yapısının tamamen değiştirilmesi ve yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesi için 3 aylık bir takvim öngörüyor.
-
Sivil Tesislerin Devri: Hmeymim Havaalanı’nın sivil kullanım alanları ile Tartus Limanı’ndaki 4. ticari rıhtımın yönetimi kademeli olarak Suriye devletine devredilecek.
Diplomatik mücadele ve yeni dönem şartları
Hmeymim ve Tartus’taki yeni dönemin, Suriye yönetiminin Rusya’nın ülkedeki geleneksel askeri nüfuzunu sonlandırmak adına yürüttüğü 18 aylık diplomatik mücadelesinin bir sonucu olduğu ifade ediliyor.
Yapılan anlaşmalar ayrıca Suriye ordusunun yeni ulusal vizyon doğrultusunda yeniden silahlandırılmasını, Rusya’da bulunan Beşar Esed dahil devrik rejim mensuplarının hukuki durumunun netleştirilmesini ve yabancı askeri müdahalelerin ülke egemenliğini koruyacak şekilde sınırlandırılmasını kapsıyor.
