Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan, temel tüketim maddelerini kapsayan 46 kalemde ithalat yasağının kaldırılması talimatını verdi. Alınan karar, yüksek enflasyon, eriyen alım gücü ve çatışmaların gölgesinde hayat mücadelesi veren halk ile piyasa esnafı tarafından memnuniyetle karşılandı. Tedarik zincirinin rahatlamasıyla birlikte market raflarında ürün çeşitliliğinin artması ve etiketlerin gerilemesi bekleniyor.
Temel gıda maddeleri ve inşaat malzemeleri listede
Kaldırılan ithalat kısıtlaması; bakliyat, pirinç, süt ürünleri ve işlenmiş et gibi doğrudan sofrayı ilgilendiren gıdaların yanı sıra çimento ve hayvan yemi gibi stratejik sanayi ürünlerini de içeriyor. Savaş koşullarında ekmekten sebzeye kadar her türlü temel ihtiyacın karşılanmasında büyük zorluk çeken Sudanlı aileler, sınır ticaretinin açılmasıyla piyasadaki arz açığının kapanacağını umut ediyor.
Tüketiciler, son dönemdeki ekonomik baskıların hayat şartlarını dayanılmaz kıldığını, ithalat kapılarının aralanmasının piyasaya nefes aldıracağını belirtiyor. Piyasada stokçuluğun önüne geçmek isteyen bazı tüccarların, fiyatlar daha da düşmeden ellerindeki malları satışa çıkarmaya başladığı kaydediliyor. Şeker ve un gibi temel emtiaların toptan fiyatlarında ilk gevşeme işaretleri görülse de döviz kurundaki spekülasyonların nihai fiyatlar üzerindeki baskıyı ne ölçüde sürdüreceği yakından izleniyor.
Fırıncılar ve esnaf maliyet baskısının hafiflemesini bekliyor
Un ve yakıt girdilerindeki artışlar nedeniyle ekmek üretiminde ciddi darboğaz yaşayan fırın işletmecileri, un çuvalının 166 bin Sudan cüneyhine (yaklaşık 16,6 dolar) kadar çıktığını ifade ediyor. İthalat serbestisi sayesinde hammadde maliyetlerinin dengelenmesi durumunda fırın önlerindeki kuyrukların azalacağı ve vatandaşın ekmeğe daha erişilebilir fiyatlarla ulaşabileceği öngörülüyor.
Gıda toptancıları ve manavlar da benzer şekilde ithalat vergileri ve nakliye masraflarının düşmesiyle satış hacminin artacağını dile getiriyor. İthalat kısıtlamaları yüzünden lüks tüketim haline gelen sebze ve meyve fiyatlarının, pazar yerlerinde hareketliliği yeniden canlandırması amaçlanıyor.
Döviz kuru dalgalanması en büyük risk unsuru
Ekonomik rahatlama sinyallerine karşın uzmanlar ve esnaf, kararın piyasaya tam anlamıyla yansıması için döviz kuru istikrarının şart olduğuna dikkat çekiyor. Paralel piyasada yabancı para birimlerinin yükseliş eğilimini koruması, dışarıdan getirilen malların yerel para cinsinden maliyetini artırma riskini barındırıyor.
Sudan ekonomi yönetiminin, ithalatın önünü açan bu hamlenin ardından liman ve gümrük geçişlerindeki bürokratik engelleri asgariye indirmesi ve temel gıda maddelerinin ülkeye girişini hızlandıracak finansal mekanizmaları devreye sokması bekleniyor.
