ABD ile İran arasındaki gerilim, karşılıklı sert açıklamalar ve askeri tehditlerle yeniden tırmanışa geçti. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimine karşı her an yeni bir askeri operasyon başlatabileceklerini ya da masada “büyük ve kapsamlı” bir anlaşmaya varacaklarını belirterek sahadaki baskıyı en üst seviyeye çıkardı.
Beyaz Saray’da gazetecilerin olası operasyonun zamanlamasına ilişkin sorularını yanıtlayan Trump, “Bunu yapmayı düşünüyoruz, belki de yarın” ifadelerini kullanırken kesin takvimi açıklamaktan kaçındı.
Trump: “Ya masaya otururlar ya da görevi askeri güçle bitiririz”
Askeri müdahaleden kaçınmanın tek yolunun Tahran’ın yeni bir uzlaşmayı kabul etmesi olduğunu savunan Trump, İran’ın taahhütlerine sadık kalacağına dair derin şüpheleri bulunduğunu dile getirdi. Kararın artık tamamen İran yönetimine ait olduğunu belirten ABD Başkanı, “Ya bir anlaşmaya varırlar ya da bu işi askeri yöntemle tamamlarız; bu bizim için hiç zor olmaz. Anlaşma yapıp yapmayacaklarından emin değilim ama her iki senaryoda da kazanan biz olacağız” dedi.
Geçmiş operasyonlarda İran’ın savaş uçaklarının, donanma unsurlarının ve radar altyapısının büyük ölçüde imha edildiğini öne süren Trump, İran ekonomisinin rekor enflasyonla boğuştuğunu söyledi. Temel hedeflerinin Tahran’ın hiçbir koşulda nükleer silaha erişememesi olduğunu vurgulayan Trump, kalıcı bir çözüm üretilmediği takdirde İran’ın kısa sürede nükleer kapasite geliştirebileceğini savundu. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının savaş öncesi seviyelerin üzerine çıktığını iddia eden Trump, enerji güvenliğinin kontrol altında olduğunu kaydetti.
Pezeşkiyan’dan Washington’a müzakereleri sabote etme suçlaması
Tahran cephesinden ise Washington’a çok sert yanıt geldi. İran devlet televizyonunda açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yürütülen geçici uzlaşı sürecinin çökmesinden doğrudan ABD yönetimini sorumlu tuttu. Müzakere masasında Amerikan tarafının verdiği sözlerden geri adım attığını ve süreci baltaladığını belirten Pezeşkiyan, buna rağmen diplomatik bir çözüme ulaşmak için yeni bir girişimde bulunulması gerektiğine inandığını ifade etti.
İran Yarı Resmi Tesnim Haber Ajansı’na konuşan üst düzey bir kaynak ise İran’ın deniz ablukasının kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı’nı tamamen açmayı teklif ettiği yönündeki iddiaları kesin bir dille yalanladı. Tahran’ın ablukayı kendi yöntemleriyle aşacağını belirten yetkili, arabulucular vasıtasıyla iletilen 7 şartın masadaki tek ve bağlayıcı çerçeve olduğunu, bunun dışındaki haberlerin spekülasyondan ibaret olduğunu duyurdu.
Bölgesel ateşkes kırılganlığını koruyor
Şubat ayında patlak veren çatışmaların ardından ilan edilen ateşkes ve nihai barış arayışlarına rağmen sahadaki askeri hareketlilik sıcaklığını koruyor. Diplomatik temasların tıkandığı bir dönemde Beyaz Saray’dan gelen doğrudan operasyon tehditleri, bölgede her an yeni bir askeri çatışmanın fitilini ateşleme riski taşıyor.
