Şam 4. Ağır Ceza Mahkemesi, devrik Suriye rejimi lideri Beşşar Esad, kardeşi Mahir Esad ve Dera eski Siyasi Güvenlik Şube Müdürü Atıf Necib’in de aralarında bulunduğu rejim yetkilileri hakkında gıyabi yargılama sonucu idam cezası kararı verdi. Şam Başsavcısı Hakim Hüssam Hattab, Suriye resmi haber ajansı SANA’ya yaptığı açıklamada, kararların adalet sürecinde tarihi bir dönüm noktası olduğunu ve tüm yasal teminatlar gözetilerek alındığını belirtti.
Duruşmaların şeffaflık ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda yürütüldüğünü kaydeden Hattab; soruşturmalar, belgeler ve tanık ifadelerinden elde edilen maddi delillere dayanıldığını bildirdi. Yargılamada Suriye Ceza Kanunu’nun kasten öldürme, işkence ve keyfi gözaltı maddelerinin yanı sıra insanlığa karşı suçlara ilişkin uluslararası ceza hukuku ilkelerinin esas alındığı vurgulandı.
Uluslararası Af Örgütü’nün eleştirilerine yanıt
Suriye Adalet Bakanlığı, Uluslararası Af Örgütü’nün gıyabi yargılama ve idam cezasına ilişkin eleştirilerine yanıt verdi. Bakanlık açıklamasında, uluslararası raporların yargı sürecini ve sanıklara tanınan savunma haklarını tam olarak yansıtmadığı ifade edildi:
-
Yargı Yetkisi: Davaların yetkili sivil ceza mahkemelerinde görüldüğü ve Suriye yargısının bağımsızlığının esas olduğu belirtildi.
-
Gıyabi Yargılama ve İdam: Firari sanıklar hakkında gıyabi yargılama yapılmasının ve idam cezasının Suriye mevzuatında açıkça yer aldığı, yasal şartlar oluştuğunda bu uygulamanın adil yargılanma hakkını engellemediği kaydedildi.
Firariler için İnterpol ve iade komisyonu devrede
Adalet Bakan Yardımcısı Mustafa el-Kasım, firari sanıkların yakalanarak adalete teslim edilmesi amacıyla İnterpol ile koordineli çalışacak özel bir suçlu iade komisyonu kurulduğunu duyurdu. Geçiş dönemi adaleti kapsamında vatandaşların şikayetlerini almak için özel bürolar açıldığını belirten Kasım, yurt dışına kaçırılan kamu mallarının ve yatırımların geri getirilmesi için çalışmaların sürdüğünü aktardı.
Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) Direktörü Fadıl Abdulgani, kararların cezasızlık kültürünü kırma adına önemli bir aşama olduğunu ve mağdur aileler için büyük bir sembolik anlam taşıdığını ifade etti. Ulusal Geçiş Dönemi Adaleti Komisyonu Soruşturma ve Hesap Verebilirlik Dairesi Müdürü Radif Mustafa ise mahkemede ilk kez gizli ve korumalı tanık dinleme mekanizmasının uygulandığını açıkladı.
