ABD Federal Mahkemesi, Başkan Donald Trump yönetiminin 7 Ekim 2023 sonrası düzenlenen Filistin’e destek gösterilerinde “Yahudi karşıtı tutumlara göz yumduğu” iddiasıyla Harvard Üniversitesi aleyhine açtığı davayı reddetti.
Federal Yargıç Richard Stearns, Adalet Bakanlığı tarafından sunulan gerekçelerin yetersiz delillere dayandığını belirterek davanın düşürülmesine hükmetti. Yargıç Stearns, bakanlığın öne sürdüğü olayların 2023-2024 akademik yılındaki protestolar ile Mart 2025’teki birkaç münferit hadiseyle sınırlı kaldığını ve 1964 tarihli Medeni Haklar Yasası’nın 6. Başlığı’nın sürekli ve kurumsal düzeyde ihlal edildiğini kanıtlamaya yetmediğini vurguladı.
Adalet Bakanlığı’nın suçlamaları ve fon baskısı
Adalet Bakanlığı tarafından Mart ayında açılan davada, Harvard Üniversitesi yönetimi ve öğretim kadrosu, “İsrail karşıtı ve antisemitik eylemlere müsamaha göstermekle” suçlanmıştı. İddianamede şu maddeler öne sürülmüştü:
-
Kütüphane ve kampüs işgalleri: İsrail karşıtı göstericilerin kütüphaneleri işgal etmesine ve üniversite kurallarına aykırı olarak 20 gün süren çadır kampları kurmasına izin verildiği iddia edildi.
-
Federal fonların geri alınması talebi: Yönetim, ayrımcılık uyguladığı iddia edilen kuruma aktarılan milyarlarca dolarlık vergi mükellefi teşvikinin ve araştırma hibelerinin geri ödenmesini talep etti.
Üniversitelerle Trump yönetimi arasındaki yargı mücadelesi
Mahkemenin ret kararı, Trump yönetiminin ABD’nin en köklü üniversitelerine yönelik yürüttüğü baskı ve yeniden yapılandırma politikasına indirilmiş yeni bir yargı darbesi olarak değerlendiriliyor.
Beyaz Saray ile üniversiteler arasında devam eden diğer yargı süreçlerinde şu gelişmeler yaşanmıştı:
-
Araştırma hibeleri: Mahkemeler, yönetimin Harvard’a ait 2 milyar doları aşkın araştırma fonunu tek taraflı ve hukuka aykırı şekilde kesme kararını durdurmuştu.
-
Uluslararası öğrenci kabulleri: Federal yargıçlar, yönetimin Harvard’ın yabancı öğrenci kabul etme yetkisini iptal etme girişimini engelledi.
-
Fon dondurma kararına anayasaya aykırılık hükmü: Boston Bölge Mahkemesi Yargıcı Allison Burroughs, Eylül 2025’te Trump’ın Harvard’ın mal varlıklarını dondurma talimatını anayasaya aykırı bulmuştu.
Nisan 2024’te Columbia Üniversitesi’nde başlayıp ülke genelinde 50’den fazla kampüse yayılan Gazze dayanışma eylemlerinde 3 binden fazla öğrenci ve akademisyen gözaltına alınmış, federal yönetim bu eylemleri gerekçe göstererek üniversiteleri mali yaptırımlarla baskı altına almaya çalışmıştı.
