Sosyal medya platformlarında yayımladığı videolarda akıcı Şam lehçesiyle konuşan Sudan kökenli bir gencin paylaşımları, dijital dünyada kimlik, aidiyet ve toplumsal önyargılar ekseninde geniş çaplı bir tartışmanın fitilini ateşledi. Ten rengi ile konuştuğu yerel aksan arasındaki tezat nedeniyle siber zorbalığa ve suçlamalara maruz kalan genç, sosyoloji ve dilbilim kurallarını hatırlatan çok sayıda kullanıcıdan ise güçlü destek gördü.
Tartışmaların odağındaki Mecdî Mustafa, tüm hayatını Suriye’de geçiren bir isim. Suriye’de dünyaya gelen, eğitimini burada tamamlayan, iş hayatına atılan ve yine bu ülkede evlenen Mustafa, tamamen yerel bir sosyal doku içinde büyümesi sebebiyle Şam lehçesini anadili gibi konuşuyor.
Dublaj iddiaları ve kimlik suçlamaları
Dilbilimsel araştırmalar çocukların ebeveynlerinin ses kopyası olmadığını, dil gelişimini büyüdükleri sosyal çevreden edindiklerini ortaya koysa da Mustafa’nın videoları bazı kullanıcıların kalıplaşmış yargılarına takıldı. Genç adamın videolarına gelen yorumlarda yapay ses (dublaj) kullandığı, şirin görünmek amacıyla rol yaptığı ve öz kimliğini inkâr ettiği gibi asılsız iddialar öne sürüldü.
Tepkilerin büyümesi üzerine sessizliğini bozan Mustafa, tartışmalara net bir dille nokta koydu:
“Ben bir Sudanlıyım, ailem Sudan’dan geldi. Hayatım boyunca oraya hiç gitmemiş olsam da kökenimle gurur duyuyor ve bunu taşımaktan onur duyuyorum.”
Sosyal medyada iki farklı cephe: Zorbalık mı, doğal uyum mu?
Mustafa’nın açıklamalarının ardından sosyal ağlarda iki farklı görüş öne çıktı:
- Sosyolojik gerçekliğe vurgu yapanlar: Çok sayıda Suriyeli ve yabancı kullanıcı, bir insanın doğup büyüdüğü coğrafyanın dilini konuşmasından daha doğal bir durum olamayacağını belirtti. Sudan’da yaşayıp Sudan lehçesi öğrenen Suriyeliler veya Türkiye’de büyüyüp Türkçe konuşan göçmen çocukları örnek gösterilerek gencin durumu doğal bir adaptasyon olarak değerlendirildi.
- Kökene bağlılığı savunanlar: Bazı kullanıcılar ise nerede doğulursa doğulsun bireyin atalarının dilini ve aksanını koruması gerektiğini savunarak, yerel lehçenin bu denli benimsenmesini kimlikten uzaklaşma olarak yorumladı.
Uzmanlar, küreselleşen dünyada çok kültürlü kimliklerin yaygınlaştığına dikkat çekerek; bireylerin dış görünüşü ile konuştukları dil arasına yapay sınırlar koymanın ırkçı ve dışlayıcı önyargıları beslediğini vurguluyor.
