İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Tahran’da düzenledikleri ortak basın toplantısında iki ülke arasındaki stratejik ve ekonomik iş birliğinin kararlılıkla sürdürüleceğini açıkladı. Bölgede patlak veren çatışmalardan bu yana İran’ın başkentine ilk resmi ziyaretini gerçekleştiren Lavrov, temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de bir araya geldi.
Toplantıda Washington’ın “tek taraflı dayatmalarına” karşı ortak bir vizyon paylaştıklarını belirten Arakçi; Tahran ile Washington arasındaki dolaylı müzakerelerin seyrini, bölgesel krizleri ve Ukrayna dosyasını Rus mevkidaşı ile kapsamlı şekilde ele aldıklarını bildirdi.
Hürmüz krizi ve ABD üslerine sert eleştiri
Arakçi, 28 Şubat’ta başlayan askeri gerilimden bu yana tırmanışın merkez üssü haline gelen Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik krizinin baş sorumlusunun ABD olduğunu savundu. Yaşanan son çatışmaların bölge ülkelerine açık bir ders verdiğini ifade eden İran Dışişleri Bakanı, yabancı askeri üslerin ev sahibi ülkelere güvenlik sağlamadığını öne sürdü.
Bölgesel güvenliğin dış müdahaleler olmaksızın, bölge ülkelerinin kendi inisiyatifleriyle tesis edilmesi gerektiğini vurgulayan Arakçi; sorunların askeri yöntemlerle değil diplomasi masasında çözülebileceğini söyledi. Avrupa başkentlerine de çağrıda bulunan Arakçi, “Avrupa gerçekleri kabul etmeli; yanlış politikalar ve hesap hataları bölgedeki savaşları körükledi. Avrupa’ya rasyonel ve diplomatik bir yol izlemesini tavsiye ediyoruz” dedi.
Buşehr Nükleer Santrali’ne dönüş ve 20 yıllık stratejik ortaklık
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Moskova’nın Tahran ile ortaklığını her alanda derinleştirmeye kararlı olduğunu vurguladı. Ocak 2025’te imzalanan 20 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması’nın sağlam bir zemin sunduğunu belirten Lavrov, savaş döneminde İran halkına insani yardım ve gıda sevkiyatını kesintisiz sürdürdüklerini hatırlattı.
Görüşmede sahadaki iş birliğine dair önemli gelişmeler de paylaşıldı:
- Rus uzmanlar geri dönüyor: Şubat ayında çatışmaların başlamasıyla tahliye edilen Rus teknik personelin Buşehr Nükleer Santrali’ndeki görevlerine kademeli olarak döneceği duyuruldu.
- Petrol ve gazda ortaklık: ABD’nin ekonomik abluka ve yaptırımlarına rağmen ikili ticaret hacminin arttığı, özellikle enerji ve hidrokarbon sektöründe güçlü ortaklıkların sürdüğü ifade edildi.
- Hürmüz Boğazı’nda istikrar çağrısı: Lavrov, bölgede deniz seyrüseferinin ve Hürmüz Boğazı’ndaki dengelerin savaş öncesi durumuna dönmesinin uluslararası ticaret açısından hayati olduğunu kaydetti.
Pezeşkiyan ile görüşme ve Gaz Zirvesi daveti
İran Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Sergey Lavrov görüşmesinde ikili anlaşmaların uygulama süreçleri ve bölgesel tansiyonun düşürülmesi başlıklarının ele alındığı bildirildi. Lavrov, temasları sırasında Pezeşkiyan’a önümüzdeki günlerde Rusya’da düzenlenecek Gaz İhraç Eden Ülkeler Zirvesi için resmi davet iletti.
Bahreyn’in başkenti Manama’da düzenlenen Rusya-Körfez İşbirliği Konseyi 9. Stratejik Diyalog Toplantısı’nın hemen ardından Tahran’a geçen Lavrov’un bu ziyareti; Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik mimarisinde Moskova ile Tahran hattındaki koordinasyonun en üst düzeyde sürdüğünü ortaya koydu.
