Afrika Birliği Komisyonu, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ortaklığında yayımlanan “Afrika Labor Migration Statistics” raporuna göre, kıta içindeki uluslararası göçmen işçi sayısı 2010’daki 9,3 milyon seviyesinden 2022 yılında 13,1 milyona yükseldi.
Birleşmiş Milletler’in uluslararası göçmen tanımı esas alınarak hazırlanan çalışma, Afrika kıtası sınırları içerisinde ikamet eden göçmenleri kapsıyor. Verilere göre, 2010 yılında 17,6 milyon olan Afrika’daki toplam uluslararası göçmen sayısı, 2022 itibarıyla yüzde 49’luk artışla 26 milyona ulaştı. Bu nüfusun 20,4 milyonunu çalışma çağındaki bireyler oluştururken, göçmenlerin iş gücüne katılım oranı yüzde 64 olarak kayıtlara geçti.
İş gücünde cinsiyet eşitsizliği belirginleşti
Rapor, göçmen iş gücündeki cinsiyet dengesizliğini de ortaya koydu. Afrika’daki göçmen işçilerin ortalama yüzde 63’ünü erkekler, yüzde 37’sini ise kadınlar oluşturuyor. Kadınların toplam Afrika iş gücündeki yüzde 46’lık payı göz önüne alındığında, göç süreçlerinde cinsiyet eşitsizliğinin daha belirgin hale geldiği vurgulanıyor.
Bölgesel bazda bakıldığında en geniş cinsiyet aralığı yüzde 78 erkek oranıyla Mağrip (Kuzey Afrika) bölgesinde görülürken; Doğu Afrika ve Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) bünyesindeki ülkelerde kadın göçmen işçi oranı yüzde 51’i aşarak çoğunluğu oluşturuyor. Toplam göçmen işçilerin yüzde 78’ine Batı, Güney ve Doğu Afrika ev sahipliği yaparken, Kuzey Afrika iş gücüne entegrasyon engelleri sebebiyle en düşük paya sahip bulunuyor.
İşçi dövizleri 97,5 milyar dolara ulaştı
Afrika’ya gönderilen göçmen işçi dövizleri (havaleler) 2013 yılındaki 64,8 milyar dolar seviyesinden 2022’de yüzde 50,4’lük artışla 97,5 milyar dolara yükseldi. İşçi havalelerinden en büyük payı yüzde 45 ile Kuzey Afrika ülkeleri alırken, bu bölgeyi yüzde 34 ile Batı Afrika takip etti. Öte yandan, 15-35 yaş arası genç göçmen işçi sayısı aynı dönemde 4,3 milyondan 6,1 milyona çıktı.
Göçmenler en çok hangi sektörlerde çalışıyor?
2020 verilerine göre göçmen işçilerin yüzde 44’ü ticaret, ulaşım, konaklama ve yeme-içme gibi hizmet sektörlerinde yoğunlaşıyor. Raporda, imalat sanayii (yüzde 5) ve tarım (yüzde 17) sektörlerinin göçmen iş gücü açısından yeterince değerlendirilemediği ifade ediliyor. Göçmenlerin yüzde 60’ı ise orta vasıflı işlerde istihdam ediliyor.
Raporun sonuç bölümünde, kurumsal kapasite yetersizliği ve veri toplama yöntemlerindeki uyumsuzlukların göçmen işçilerin takibini zorlaştırdığına dikkat çekilerek, ulusal ve bölgesel istatistik sistemlerine daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulunuluyor.
