Sudan’ın Güney Darfur eyaletindeki Nyala kentinin güneybatısında bulunan ve Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) kontrolündeki Dıgris Hapishanesi’nin çevresinde dikkat çekici fiziki değişimler tespit edildi. El Cezire Açık Kaynak İstihbarat Birimi tarafından analiz edilen uydu görüntüleri, hapishane duvarlarının hemen dışında daha önce açık arazi olan bölgede bariyerlerle çevrili iki yeni toprak alanının oluşturulduğunu ortaya koydu.
Bir ayda tamamlanan iki yeni alan uyduya yansıdı
Planet ve Vantor şirketlerine ait 15 Kasım 2025 ve 14 Kasım 2026 tarihli yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin karşılaştırılmasıyla tespit edilen değişimler, hapishanenin dış duvarının batı ve güneybatı kısmında yoğunlaşıyor.
Şubat-Kasım 2026 dönemine ait sıralı uydu kayıtları incelendiğinde söz konusu alanların oluşum süreci şu şekilde netleşti:
- Mayıs sonuna kadar açık arazi: Hapishanenin batısındaki bölge mayıs ayının son günlerine kadar herhangi bir sınır veya yapılaşma olmaksızın açık arazi görünümündeydi.
- Haziran başında ilk alan: Dış duvara paralel uzanan birinci toprak alanın sınırları haziran ayının başında belirmeye başladı.
- 29 Haziran’da tamamlandı: İlk alanın batısına bitişik ikinci alanın 25 Haziran’da şekillenmeye başlamasının ardından her iki bölgenin sınır çizgileri 29 Haziran itibarıyla tamamen tamamlandı.
Uydu görüntülerinde bu iki alanın içinde paralel yüzey çizgileri ve toprak dokusunda değişimler görülse de alanların hangi amaçla oluşturulduğu kesin olarak tespit edilemedi. Hapishane yerleşkesinin iç kısmında ise büyük çaplı bir inşaat genişlemesi gözlemlenmedi.
Nuhud’dan 120 tutuklu sevk edildi
Uydu görüntüleriyle tespit edilen bu gelişme, Batı Kurdufan eyaletindeki Nuhud Hapishanesi’nde tutulan 120 kişinin HDK tarafından Dıgris’e nakledilmesinin hemen ardından gündeme geldi. Nuhud Acil Durum Odası Temsilcisi Abdülaziz Hamid, nakledilenlerin büyük çoğunluğunun orduyla işbirliği yapmakla suçlanan sivillerden, geri kalanının ise iç disiplin gerekçeleriyle tutulan HDK unsurlarından oluştuğunu bildirdi. Sevkiyatın, Sudan ordusu ve müttefik güçlerin Nuhud’a yaklaşması üzerine gerçekleştirildiği belirtildi.
Hapishane içinde insani felaket ve salgın hastalık uyarısı
İnsan hakları örgütleri ve sağlık kuruluşları, Dıgris Hapishanesi’ndeki tutukluların yaşam koşullarına ilişkin uzun süredir ağır ihlal raporları yayımlıyor. Sudan Doktorlar Ağı tarafından 24 Haziran 2026’da yapılan açıklamada, mayıs ve haziran aylarında hapishanede tutulan 215’ten fazla sivilin salgın hastalıklar, işkence, kötü muamele ve tıbbi bakım eksikliği nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi. Açıklamada ayrıca, Nyala Hastanesi’ne sevk edilen ve aralarında çocukların da bulunduğu 31 tutuklunun akıbetinin bilinmediği vurgulandı.
Cenevre merkezli bağımsız insan hakları kuruluşu Adalet Komitesi’nin (Committee for Justice) raporlarında da tek kişilik olarak tasarlanan 48 hücrenin her birine 5 kişinin yerleştirildiği, içme suyu ve gıda kıtlığının yanı sıra kolera salgınının baş gösterdiği kaydedildi.
Çocuk ıslah evinden dev gözaltı merkezine dönüştü
Nyala’nın yaklaşık 25 kilometre güneybatısında yer alan tesis, Sudan hükümeti tarafından 2016 yılında çocuklar için “Medinetü’l-Hayr Islah Merkezi” adıyla inşa edilmişti. Ancak HDK’nın Ekim 2023’te Nyala’yı ele geçirmesinin ardından merkez, farklı eyaletlerden getirilen binlerce kişinin tutulduğu dev bir gözaltı merkezine dönüştürüldü.
Hapishanedeki tutuklu sayısına ilişkin tahminler yerel kaynaklarda 3 bin civarında gösterilirken, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) bu sayıyı 9 bin, Sudan Doktorlar Ağı ise yaklaşık 19 bin olarak tahmin ediyor. Hayatta kalan bir eski tutuklunun “duvarların ardındaki kapalı cehennem” olarak tanımladığı merkezle ilgili iddialara karşı HDK yetkilileri, sivillere yönelik sistematik ihlal suçlamalarını reddediyor.


















