Dünyanın en kalabalık Müslüman nüfusuna sahip ülkesi olan Endonezya’da, yaklaşık 221 bin hacı adayı kutsal topraklara doğru inanç yolculuğuna başladı. Orta Doğu’da yaşanan son jeopolitik gerilimler ve askeri hareketlilik nedeniyle havayolu şirketlerinin rotalarını değiştirmek zorunda kalması, hac organizasyonunda endişe yaratmıştı. Ancak alınan üst düzey önlemler sayesinde uçuş takviminde herhangi bir aksama veya iptal yaşanmadan süreç başarıyla yürütülüyor.
Bölgesel gerilimlerin havacılık sektörüne yansıyan en büyük yan etkisi ise küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve jet yakıtı maliyetlerinin hızla tırmanması oldu. Normal şartlarda hacı adaylarının cebine yansıması beklenen bu ek maliyet karşısında Endonezya hükümeti krize doğrudan müdahale etti.
Ek maliyetler tamamen devlet bütçesinden karşılanacak
Endonezya Hac ve Umre Bakan Yardımcısı Dahnil Anzar Simanjuntak, Devlet Başkanı’nın doğrudan talimatıyla hac seyahat maliyetlerindeki bu beklenmedik artışın tamamen genel bütçeden finanse edileceğini duyurdu.
Bakan Yardımcısı Simanjuntak, devlet desteğinin kapsamını şu sözlerle açıkladı:
“Enerji krizinden kaynaklanan fiyat artışlarını hacı adaylarımıza yansıtmama kararı aldık. Devletimiz, vatandaşlarımızın ibadetlerini maddi kaygı gütmeden yapabilmesi için tüm ek yükü üstlenmiştir. Ancak bu finansal koruma kalkanı yalnızca hac ibadetini kapsıyor; enerji krizi nedeniyle kişi başı yüzlerce dolar pahalılaşan umre seyahatlerinde devlet sübvansiyonu uygulanmayacak.”
Geçtiğimiz yıl Endonezya’dan yaklaşık 2,5 milyon kişinin umreye gittiği göz önüne alındığında, umre turlarındaki fiyat artışının bireysel bütçeleri etkilemeye devam edeceği öngörülüyor.
Altı milyon kişi sırada bekliyor
Endonezya hükümeti, onlarca yıldır Diyanet İşleri Bakanlığı bünyesinde yürütülen hac süreçlerini daha profesyonel yönetebilmek amacıyla kısa süre önce müstakil bir “Hac ve Umre Bakanlığı” kurarak yapısal bir reforma imza atmıştı. Yeni bakanlık, milyonlarca hacı adayının bağımsız bir kurul tarafından yönetilen fonlardaki mevduatlarını daha güvenli ve kazançlı yatırımlarda değerlendirmeyi hedefliyor.
Endonezya Meclisi Din İşleri Komisyonu Başkan Yardımcısı Singgih Januatmoko, yasal düzenlemelerle hac fonlarının kar getiren yatırımlara yönlendirileceğini, buradan elde edilecek gelirlerin ise gelecek yıllarda hac maliyetlerini kalıcı olarak düşürmek için kullanılacağını belirtti.
Batı Cava’daki Kertajati Havalimanı’nda tam 13 yıldır bu kutsal yolculuk için sıra beklediğini söyleyen Yiyan Sufyan adlı hacı adayı, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle ilk başta çok korktuğunu ancak seyahatinin koronavirüs dönemindeki gibi iptal edilmemesinden dolayı büyük bir rahatlama ve mutluluk duyduğunu ifade etti. Yetkililer, Endonezya’da halihazırda 6 milyon kişinin hac sırası beklediğini, bu nedenle operasyonun tek bir gün bile aksamasının gelecekte telafisi imkansız yığılmalara yol açacağını vurguluyor.
