Diplomatik ve stratejik çevrelerin gözü, Çin’in güneyindeki Şencen kentine çevrildi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında 19 Kasım 2026 Perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i tarihi bir üçlü zirvede ağırlamaya hazırlanıyor. Zirvenin duyurulmasından bu yana uluslararası kamuoyunda, bu buluşmanın 1945 Yalta Konferansı benzeri yeni nüfuz alanları yaratıp yaratmayacağı tartışılıyor.
Yalta benzetmesi neden bugünün dengeleriyle örtüşmüyor?
Wall Street Journal ve Time dergisinde yer alan kapsamlı analizler, Moskova’nın bu toplantıyı “ikinci bir Yalta” olarak pazarlama çabasına rağmen günümüz koşullarının 1945’ten köklü biçimde farklı olduğuna dikkat çekiyor. İkinci Dünya Savaşı’nın galip müttefiklerinin Avrupa’nın kaderini çizdiği Yalta’nın aksine, Şencen’de bir araya gelen liderler çatışma sahaları üzerinde mutlak bir belirleyiciliğe sahip değil.
“Donroe Doktrini” ve değişen güç dengeleri
Washington’ın Batı Yarımküre’de mutlak hakimiyet öngören ve Donald Trump’ın kendi adıyla 1823 tarihli Monroe Doktrini’ni birleştirerek türettiği “Donroe Doktrini”ne yöneldiği bir dönemde, orta ölçekli güçlerin ve Ukrayna ile İran gibi ülkelerin askeri baskılara karşı koyma kapasiteleri büyük güçlerin tek taraflı iradesini sınırlandırıyor. İtalyan Senatör Carlo Calenda, Rusya’nın Ukrayna’da yıprandığı, Trump’ın iç siyasi krizlerle boğuştuğu ve Çin’in ekonomik yavaşlama yaşadığı bu buluşmayı “üç zayıf noktanın zirvesi” olarak tanımlıyor.
Üç liderin Şencen masasındaki farklı hesapları
- Donald Trump: Seçim kayıpları, İran savaşındaki tıkanıklık, Savaş Bakanı Pete Hegseth’e yönelik azil çağrıları ve Çin istihbaratına gelişmiş çip sızdırılması skandalı sonrası istifa eden yakın müttefiki Nvidia CEO’su Jensen Huang krizi nedeniyle sıkışan Trump, dış politikada gösterişli bir diplomatik başarı arayışında.
- Vladimir Putin: Ukrayna savaşının beşinci yılında ağır kayıplar veren Moskova için zirvenin en büyük kazancı müzakere içeriğinden ziyade beş yıldır süren Batı izolasyonunu kırdığını gösteren sembolik fotoğraf karesi.
- Şi Cinping: Gelecek yıl yapılacak Komünist Parti Kongresi öncesinde “küresel istikrarın garantörü” profili çizmek isteyen Şi, Avrupa’yı dışlayan bir anlaşmanın 1,9 trilyon dolarlık sanayi fazlası nedeniyle zaten gergin olan AB-Çin ticaret ilişkilerini daha da zedeleyeceğinin farkında.
Nükleer müzakereler ve müttefiklerin “Münih” endişesi
Çin’in nükleer cephaneliğinin ABD ve Rusya’ya kıyasla küçük olması nedeniyle üçlü silahsızlanma müzakerelerine mesafeli durması, gündemi nükleer komuta sistemlerinde yapay zeka kısıtlaması gibi sembolik başlıklara kaydırdı.
Öte yandan Asya ve Avrupa’daki ABD müttefikleri, kendi başlarının üzerinden pazarlık yapılmasından endişe duyuyor. İsmi açıklanmayan bir Avrupalı dışişleri bakanı Şencen buluşmasını 1938 Münih Konferansı’na benzetirken Ukrayna’nın teslim olmayacağını vurguladı. Uzmanlar ise zirvenin görkemli törenlere sahne olacağını ancak liderlerin “birlikte çay içmenin ötesinde” somut bir anlaşmaya varmasının düşük ihtimal olduğunu öngörüyor.


















