Irak hükümetinin, Başbakan Ali ez-Zeydi’nin Babil vilayetinin kuzeyindeki stratejik Curf es-Sahr (Curf en-Nasr) bölgesine ordunun girmesi yönünde talimat verdiğini açıklamasının ardından sosyal medyada yoğun bir dezenformasyon dalgası başladı. Hükümetin petrol kaçakçılığı şüphesiyle Ketaib Hizbullah milislerine bölgeyi terk etmeleri için cuma gününe kadar süre tanıdığı bu gerilimli süreçte, Irak özel kuvvetlerinin bölgeye sevk edildiğini gösterdiği öne sürülen üç ayrı video hızla yayıldı.
Al Jazeera Açık Kaynak İstihbarat Birimi tarafından yapılan dijital doğrulama ve tersine görsel arama çalışmaları, 16 Kasım tarihinde eş zamanlı olarak dolaşıma sokulan her üç videonun da eski tarihli olduğunu ve Curf es-Sahr’daki gelişmelerle hiçbir ilgisinin bulunmadığını ortaya koydu.
İlk video: Curf es-Sahr değil, Bağdat’taki Ed-Dura bölgesi
Sosyal medya platformu X, Facebook ve TikTok’ta “Irak özel kuvvetleri ve federal polis buldozerlerinin Curf es-Sahr’a ulaştığı” iddiasıyla paylaşılan ilk görüntünün, aslında 27 Ağustos tarihinde Facebook’ta yayımlandığı tespit edildi. Irak İçişleri Bakanlığı ve Bağdat Operasyonlar Komutanlığı kayıtlarıyla doğrulanan videonun, Bağdat’ın güneyindeki Ed-Dura semtinde kaçak yapıların yıkımı sırasında bir tuğgeneral ile bir polisin silahlı saldırıda hayatını kaybetmesinin ardından bölgeye sevk edilen güvenlik güçlerini gösterdiği belirlendi.
İkinci video: Aylar öncesine ait askeri konvoy
Irak özel kuvvetlerinin Curf es-Sahr’a girmek için teyakkuza geçtiği iddiasıyla on binlerce kez izlenen ikinci videonun ise farklı dönemlerde defalarca bağlamından koparılarak servis edildiği anlaşıldı. Eylül ayında Kerkük’ün Altınköprü bölgesindeki DEAŞ operasyonuna ait olduğu iddia edilerek paylaşılan görüntünün en eski versiyonunun, 12 Ağustos tarihinde TikTok’ta yayımlandığı ve mevcut krizden aylar önce kaydedilen rutin bir özel kuvvetler konvoyunu gösterdiği saptandı.
Üçüncü video: Reklam tabelası Bağdat El-Mansur’u ele verdi
Irak ordusunun milis güçlerini kuşatmak için yeniden konuşlandığı öne sürülen üçüncü videonun da 29 Ağustos’ta Instagram’da paylaşıldığı belirlendi. Görüntünün 9. saniyesinde kadraja giren “Zarzour Kebap Restoranı – Ana Şube” tabelası ve Google Haritalar verileri üzerinden yapılan konum tespitinde, videonun Babil vilayetinde değil, başkent Bağdat’ın El-Mansur semtindeki Ebu Cafer el-Mansur Caddesi’nde çekildiği kesinleşti.
Uzmanlar, her üç görüntünün de gerçek Irak güvenlik güçlerine ait olmasının ve hükümetin ültimatom açıklamasıyla aynı gün dolaşıma sokulmasının, sosyal medya kullanıcıları nezdinde videolara sahte bir inandırıcılık kazandırdığına dikkat çekiyor.


















