İsrail’de ‘Rabin suikastı’ kabusu yeniden mi hortluyor?

İsrail’de koalisyon görüşmeleri sürerken bir hahamın yayınladığı dini fetva, ülkede siyasi suikast endişelerini artırdı.

İsrail’de 'Rabin suikastı' kabusu yeniden mi hortluyor?

İsrail’de yeni hükümeti kurma müzakereleri devam ederken, ülke genelindeki siyasi gerilim eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Hayfa Hahamlık Mahkemesi eski başkanı Haham Gedalia Axelrod’un geçtiğimiz hafta yayınladığı dini fetva, İsrail kamuoyunda 1995 yılında dönemin Başbakanı İzak Rabin’in öldürülmesiyle sonuçlanan karanlık günlerin hafızasını yeniden canlandırdı.

Siyasetçileri hedef gösteren “din rodef” tartışması

Haham Gedalia Axelrod, yayınladığı mektupta Yahudi dini hukukunda yer alan ve “takipçi yasası” olarak bilinen “din rodef” ilkesine atıfta bulundu. Axelrod’un bu çıkışı, Arap partilerinin desteklediği bir hükümetin kurulmasına aracılık etmekle suçlanan siyasetçilerin öldürülmesini meşrulaştırabilecek bir fetva olarak yorumlandı.

İsrail haber sitesi Walla’ya konuşan Axelrod, geri adım atmayarak, “Tevrat beni buna mecbur kılıyor. Kolay olmadığını biliyordum ama Tevrat emrediyorsa yaparız. Biz Yahudi’yiz, fedakarlık yaparız” ifadelerini kullandı.

1995 Rabin suikastı ile ürküten benzerlik

Söz konusu dini ilke, 4 Kasım 1995’te Filistinlilerle Oslo Anlaşmalarını imzaladığı gerekçesiyle Başbakan İzak Rabin’i öldüren aşırı sağcı Yigal Amir tarafından da suikastı haklı çıkarmak için kullanılmıştı. Rabin’in dul eşi Leah Rabin, suikasttan yıllar sonra dahi, o dönem muhalefet lideri olan Binyamin Netanyahu’yu, Rabin’in Nazi üniformalı maketlerinin taşındığı mitinglere katılarak nefret iklimini körüklemekle suçlamıştı.

Eski istihbarat şeflerinden soruşturma talebi

Axelrod’un açıklamaları ülke genelinde büyük tepkiyle karşılandı. Hahamın mensubu olduğu Chabad Hasidik hareketi bile bu sözlere mesafe koyarken, aralarında eski istihbarat teşkilatı başkanlarının da bulunduğu 20 eski üst düzey güvenlik ve askeri yetkili, Axelrod hakkında cezai soruşturma başlatılması çağrısında bulundu.

Sol görüşlü milletvekilleri Ofer Cassif ve Michal Rozin de yargıya başvurarak siyasi şiddet riskinin büyüdüğü uyarısında bulundu.

Koalisyon krizi ve “siyasi teoloji” tehlikesi

İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilen genel seçimlerde, Filistinli vatandaşları temsil eden partiler 120 sandalyeli parlamentoda 19 sandalye kazanmıştı. Geçici Başbakan Binyamin Netanyahu karşıtı blok mecliste çoğunluğu elinde bulundursa da muhalefet içindeki bazı isimlerin Arap partileriyle iş birliğine yanaşmaması süreci tıkıyor.

İsrailli sosyolog Yehouda Shenhav-Shahrabani, din ile siyasetin bu şekilde iç içe geçmesini “siyasi teoloji” olarak tanımlayarak şu değerlendirmede bulundu:

“Arapların hükümete katılımını kabul eden bir kişi kutsal bir topluluğa ihanet etmekle suçlanabiliyor ve ona yönelik şiddet, inanan birinin gözünde dini bir göreve dönüşebiliyor.”

Muhalefet lideri Eisenkot’un evinin önünde ölüm tehditleri

Koalisyon görüşmeleri uzadıkça aşırı sağcı şiddet endişeleri de somutlaşmaya başladı. 10 Kasım’daki meclis yemin töreninde Arap milletvekillerini “terör destekçisi” olarak hedef alan Netanyahu’nun söylemlerinin ardından, hükümeti kurmakla görevlendirilen muhalefet lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Herzliya’daki evinin önünde protestolar düzenlendi.

Göstericilerden biri, Eisenkot’u Aralık 2023’te Gazze’de hayatını kaybeden oğlu Gal’in katili olmakla suçlarken, eşi Hannah’ya da “Sen de oğlunun yanına gideceksin” diyerek ölüm tehdidinde bulundu.

Tel Aviv Üniversitesi’nden siyaset psikoloğu Daniel Bar-Tal, mevcut atmosferi ABD’de 6 Ocak 2021’de yaşanan Kongre baskınına benzeterek, aşırı sağcıların iktidar değişimini engellemek için şiddete başvurabileceği uyarısında bulundu. Milletvekili Ofer Cassif ise El Cezire’ye yaptığı açıklamada, “1995’te sadece uçlardaki birkaç aşırılıkçı vardı; şimdi ise ana akım haline geldiler ve koltuğunu korumak için her şeyi göze alan bir başbakan tarafından açıkça cesaretlendiriliyorlar” dedi.

İsrail’de ‘Rabin suikastı’ kabusu yeniden mi hortluyor?
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.